کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] میدارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فُارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختَرعات [۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹].
بسم الله الرحمن الرحیم
إنَّ الدّینَ عِندَ الله الإسلامُ [۱۰]: وَ قد اَخبَرَ الصّادقُ المُصَدّقُ جَعفرُ ابنُ محمّدٍ صلواتُ الله عَلَیهما بابتِلاءِ المُومنینَ فی زمان غَیبَهِ اِمام العصر عجّل اللهُ فَرجَهُ بتَولُدِ الشَّکوکِ فِی قُلُوبهم وَ اِرتِدادِ اَکثَرهِم عَن دِینِهم وَ خَلعِهم رَبقَهِ اِلاسلام عَن اَعناقِهم وَ حُدوثِ الهَرَج وَ المَرَج وَ قَد شَاهِدنا وَ عایَنا کُلَّ ذلکَ مِنَ هذا المَجلَس اَلمُستَحدثِ [۱۱].
آنچه از مجلس مُستحَدث [۱۲] ظاهر شد و بر همه اهل اسلام واضح و هویدا گردید، هرج و مرج و تخریب قواعد اسلام به استعمال قوانین اروپا، و تعطیل ضروریات دینالله، و توهین شعائرالله، و صدور احکام غیر ما انزلالله، و اَرای عوام کالانعام، و نَهب اموال و هَتک اعراض و سفک دما و توهین علماءِ اسلام و خمود عمودالدین [۱۳]. وَ قَد جَریَ الْدمُوعُ مِنَ العُیون عَلَی غُربَهِ اِلاسلام وَ لَو لا عِنایَهُ الله وَ الطاف حُجُّهِ الله اَرواحُنَا لَهُ الفِداهُ فِی تَأییدِ سُلطان الاسلام شَیّداللهُ اَرکانَهُ فِی قَلع المَجلِسَ وَ قَمعهِ وَ دَفع المُفسِدین وَ تَبعیدِهِم لانَهَدَمَت آثارُ الشَریعَهِ وَ اِنتَشَرَت آَثارُ اَیام الجَاهِلیهِ وَ لا شَکَّ وَ لا رَیبَ فِی حُرَمهِ تَأسیس مِثل هذا المَجلس وَ العُقُودِ فِیهِ وَ مُتابعَهِ اَهلِهِ. هَذا اِعَتقادی عَلَیه اُحیی وَ عَلَیه اَمُوت [۱۴]. فَمَن شاءَ فَلیُومَن وَ مَن شاءَ فَلیَکفُر [۱۵].
کتب هذا فی السادس من شهر شعبان المعظم و انا الجانی: الحاج سید صادق الحسینی به تبرستان القمی.
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ أمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] آل عمران، ۱۹: همانا دین نزد خدا، اسلام است.
[۱۱] و قد ... المستحدث: همانا از حضرت امام صادق، که سلام خدا بر او باد، نقل است که مؤمنین در زمان غیبت امام زمان مبتلا میشوند به شبهههایی که در دلهاشان و ارتداد اکثرشان از دینشان و خارج شدن از حیطه اسلام و ایجاد هرج و مرج. و ما همه این امور را در این مجلس اخیر از نزدیک مشاهده کردیم.
[۱۲] مجلس مستحدث: منظور مجلس شورای ملی است.
[۱۳] خمود عمودالدین: خم شدن ستون دین، منظور، بیحرمتی به علما است.
[۱۴] و قد ... علیه اموت: اشکها از چشمها جاری شد بر غربت اسلام و اگر عنایت خدا و مرحمت حجتالله - که جانم به فدایش باد - در تأیید سلطان اسلام - که خداوند ارکان حکومتش را در قلع و قمع مجلس و دفع مفسدین و تبعیدشان استوار بدارد - نبود، آثار شریعت خداوند از بین میرفت و آثار ایام جاهلیت منتشر میشد و هیچ شک و شبههای در حرمت تأسیس چیزی شبیه این مجلس و قوانینش و تبعیت از اعضایش نیست. این باور من است بر آن زندهام و بر آن خواهم بود.
[۱۵] کهف، ۲۹: هر که خواهد ایمان آورد و هر که خواهد کفر ورزد.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)