بحمد الله امر به نحوی واضح و آشکار شد که عموم مردم متشکرند و واقعاً خوشنود و خوشحال می‌باشند. و بحمد الله همان روز که توپ به منجی مُنَجَّس[۱] زدند ورق برگشت؛ صورت اهل طهران که صورت کفر شده بود، تمام لباس فرنگی را کنده و فکل را برداشته به صورت اسلام و لباس مسلمانی درآمدند. امید است کم‌کم عقاید آن کسانی هم که به واسطه آن نطق‌های ناطقین بی‌دین، فاسد شده بود برگردد. در هفته قبل، پاکتی آقای حاجی شیخ فضل‌الله نوشته بودند لفاً فرستادم. این هفته هم شاید بنویسند، یعنی علی‌الظاهر خواهند نوشت. چون در مسئله موقوفات قائم‌مقامی که سال‌ها به غلط مصرف شده بود، با متولی آن، جناب اجل آقا میرزا علی‌اکبر خان که از اولاد واقف است و بسیار سید نجیب متدین خوبی [است] به توسط آقای شیخ مذاکراتی شده و بنا شده ارجاع به حضرتعالی بشود که اقلاً چندی هم در مصرف صحیح صرف شود و خود آقای شیخ [فضل‌الله] هم بنا شده شرح مطلب را خدمت حضرتعالی بنویسند و این موقوفات به اختلاف سِعر[۲] اجناس، در سنوات از سه الی پنج هزار تومان است. غرض آن که خاطر مبارک مسبوق باشد. و اجمالاً از حال شیخ عرض می‌کنم ... فعلاً به کلی از تمام امور که غیر وظیفه اهل علم است دست کشیده و ابداً مداخله ندارند و مگر در اموری که راجع به اهل علم است از تدریس و بیان احکام شرعی و غیره و امروزه تمام توجه مردم به ایشان یک نفر است ... دسته دسته می‌آیند اظهار ندامت و توبه و اظهار این که «باطناً همراهی نداشته‌ایم با کفر»، می‌نمایند و تمام توجه شیخ هم به حضرتعالی است. بیان، لازم ندارد. غرض این است که مسبوق باشید و حضرتعالی هم نسبت به ایشان به تکالیف لازمه عمل فرمایید. زیاده جسارت است. این عرایضی است که از روی واقع تکلیف خود دانستم به عرض برسانم. جواب کاغذجات شیخ را با کمال گرمی و خصوصیت، لازم است نوشته شود ... اجمالاً توجه و نظر جمیع مردم به شخص حضرتعالی شده و خداوند عالم، حق را به مرکز خود رسانیده است. باید قدر نعمت را دانست. آن کلمه حضرتعالی که در تلگراف [آخوند ملا محمد] آملی بود که «بعون [الله] متمنّیات ایشان شدنی نیست»، در السنه و افواه[۳] مردم ساری و جاری است و از کرامات حضرتعالی می‌شمارند. زیاده جسارت است ... **پاورقی‌ها:** [۱] منجی منجس: نجات دهنده نجس شده. منظور ساختمان مجلس شورای ملی است که بیش از هر چیز محل تجمع و فعالیت گروه‌ها و انجمن‌های تندرو و سکولار شده بود. [۲] نرخ [۳] السنه و افواه: زبان‌ها و دهان‌ها