کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
سؤال
حضور شریعتدستور حجج اسلام، قاطنین [۱] در عتبات عالیات، دامت ظلالهم معروض میدارد: چه میفرمایید در همراهی با مشروطه و عمل به قوانین موضوعه جدیده که برای اهالی ایران نوشتهاند؟ آیا عمل به آن قوانین موضوعه جدیده، لازم و واجب است یا خیر؟ استدعا آن که جواب را در صدر عریضه مرقوم و مرحمت فرمایند که تکلیف شرعی عبادالله معلوم شود. ایام افاضت و افادت مستدام.
بسم الله خیر الاسماء
جواب
چون این سئوال از وظیفه این داعیان خارج است و نمیدانم از مشروطه چه اراده دارند، مرقوم میشود: اگر مرادِ مشروطه عمل به احکام قرآن مجید و شریعت سیدالمرسلین (ص) است، هیچ شبهه نیست که لازم است بر تمام مسلمین که همراهی از او بنمایند و معلوم است نبی اکرم (ص) در شریعت مطهره، تمام احکام را ذکر نمودهاند و اتمام دین و اکمال [۲] او را از احکام و سیاسیات فرموده و هیچ مُسلِمی در این امر شک ندارد؛ و الا خاتمیت حضرت رسول (ص) صحیح نبود. پس بنابراین عمل به قوانین موضوعه جدید را که مرقوم نمودهاند، در سئوال نفهمیدهایم که چه بوده است؟
مراد از او چون امور شرعیه، وضع جدید نمیخواهد، علماءِ اعلام قدّس الله ارواحهم، از صدر اسلام مرقوم فرمودهاند و به جهت اعمال مسلمین، فارسی هم نوشتهاند. و اگر مراد به مشروطه، عمل به قوانین موجود در ممالک خارجه است - چنانچه بعضیاز مطبوعات از ایران مشاهده شده است - معلوم است که این امر با شریعت سیدالمرسلین (ص) بلکه با هیچ شریعت و مذهبی درست نمیآید که امورات به اختلاف بُلدان و أقطار و آزمان [۳] فرق کند، بلکه این، واضح بر هر عامی است و قابل سؤال نیست و نفهمیدهایم که چه مقصود بوده. و الله اعلم.
**پاورقیها:**
[۱] ساکنان
[۲] در اصل: کمال، کامل کردن
[۳] بلدان، اقطار، ازمان (جمع بلد، قَطر، زمان): شهرها، مناطق و زمانها * تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۷۷، ۲۷۸.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)