کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدٌّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الآنام [۱] میدارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطّاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برامد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا أَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹].
***
به خاکپای اقدس بندگان اعلیحضرت قدرقدرت شاهنشاه اسلامپناه ارواحنا فداه.
اسلاف [۱۰] داعی همیشه طرف توجه و مراحم سلاطین فردوسمکین بوده. خود داعی چهل سال است که اختصاص در دعاگویی و شاهنشاه پرستی داشته، این دو ساله از این ترتیب مبتدعه [۱]، ممانعت و بدین واسطه مورد تعرض مجلس واقع شد.
جناب صاحبدیوان، حاکم سابق، گواه است بعضی مغرضین گلپایگانی که حامی مشروطه بودند، کسان خود را به طهران فرستاده، از داعی شاکی شدند و مکرر به حکم مجلس وزرای عظام، داعی را به طهران احضار، چون راجع به مجلس بود قبول نکردم.
امروز که اشعه معدلت و استقلال دولت ابدمدت تابنده است، به شکرگزاری و دعاگویی پرداخته، چیزی که باعث زحمت عموم است، وضع حکومت جناب انتصارالسلطنه میباشد که به اغوای مغرضین ولایت، از داعی شکایت مینماید که امر را شبهه کند و از گلپایگان و خوانسار اشرار اهل غرض را بر جان و مال بیچارگان انداخته، مکرر علمای گلپایگان و خوانسار عرض کرده، اولیای دولت توجه نفرموده.
هرگاه دریای ترحم ملوکانه در تلاطم آمده، این حاکم باغرض را تبدیل به حاکم رئوف بیغرض فرمایند، تفضلی درباره عموم و موجب مزید دعاگویی است.
داعی دولت و خادم شریعت: محمدمهدی
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَّا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] جمع سَلّف: پیشینیان
[۱۱] منظور از ترتیب مبتدعه، نظام جدید مشروطه است.
[۱۲] تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۶۳.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: گلپایگان (استان اصفهان)
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)