کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الآنام [۲] میدارد: در توقیع [۳] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا. [۴] یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۵] که از مختّرعات [۶] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۷] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۸] در ابقاء و افناءِ [۹] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تُعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ. [۱۰]
به توسط حضرت مستطاب اجل اکرم آقای اقبالالدوله، حضور مبارک بندگان اعلیحضرت قویشوکت اقدس همایونی خلّد الله ملکه و سلطانه. از زیارت دستخط آفتابنقط، بیاندازه مزید بر دعاگویی تمام اهل دارالدوله [۱] گردید. گویا به مرده جان آمد. امیدوار به ذات قادر متعال، چنانیم که اقتدار و رأفت اعلیحضرت اقدس همایون خلّد الله ملکه و سلطانه، نسبت به عامه دعاگویان و جاننثاران دائم و مستدام باد.
و قریب دو سال است به واسطه اجتماع اشرار و مفسدین و اشخاص با غرض، به کلی امنیت را از میان برده، به خیال این که مملکت بانظم شش هزار ساله ایران هرج و مرج شود، غافل از آن که توجه امام عصر عجّل الله فرجه، مانع از عدم امنیت است و بحمد الله و المنه و از توجهات امام زمان و اهتمامات اعلیحضرت همایونی، فعلاً در کمال انتظام و امنیت است و تمام اهل دارالدوله جاناً و مالا حاضر و بیش از این، اقتدار اعلیحضرت همایونی را از خداوند عالم خواهانیم. و در باب نرسیدن حقوقات و وظایف، [۲] علت معلوم به واسطه عدم امنیت و بینظمی و بیاقتداری حکومت بود. امید است به مراحم ملوکانه اعلیحضرت همایونی، تمام مردم به وظایف خود رسیده و آسوده مشغول دعاگویی و جاننثاری بوده باشند و همیشه اوقات از حضرت احدیت مسئلت مینماییم به واسطه اهتمام اعلیحضرت همایونی و مرحمت در حق عموم اهل ایران به کلی رفع ماده بینظمی شود.
**پاورقیها:**
[۱] کرمانشاه
[۲] جمع وظیفه: حقوقها، مستمریها
[۳] نامه
[۴] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَةُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثنا فَإنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی. وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۵] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۶] ساختهها
[۷] آزادی
[۸] ایران
[۹] از میان بردن
[۱۰] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, اقبال الدوله
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)