بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام می‌دارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولی عصر عجل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختَرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولٌ‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءٍ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ.[۹] *** به شرف عرض حضور عنایت‌ظهور مقدس همایون شاهنشاهی خلّد الله ملکه و سلطانه. از این اقدامات شاهانه که حیات‌بخش ایران و ایرانیان بود، برای داعیان کمال تشکر حاصل و نمی‌دانم به چه زبان، تشکرات این مراحم ملوکانه را به جای آوریم که فعلاً از دست اشرار، مطمئن از جان و ناموس خود هستیم و مطمئن به لوازم دعاگویی که وظیفه داعیان است اشتغال داریم که این دو سال هرج و مرج، انواع ناملایمات را دیده، حتی آن که اشرار، خیلی داعی را هدف گلوله قرار دادند؛ معهذا [بنابر] عقیده نیاکان خود از تقدیم خدمت به دولت و دعاگویی غفلت نداشته و نخواهد داشت و حالا هم خودِ داعی با جمع کثیری، برای هر قِسم فرمایشات حاضریم که احضار به طهران بفرمایید یا در اینجا فرمایشی باشد مفتخراً به موقع اجراء گذاشته شود. **پاورقی‌ها:** [۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ أَمَّا الحوادِثّ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و آنّا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. * تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۶۰، ۲۶۱.