کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
\[سؤال\]
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الآنام[۱] میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطّاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُوَاهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث که از مختَرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناء[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ.
\[جواب\]
توسط حضرت مستطاب اشرف آقای سپهسالار اعظم دامت شوکته، خاکپای مهراعلای بندگان اعلیحضرت اقدس شهریاری خلّد الله ملکه و سلطانه. دستخط آفتابنقط مبارک صادره به تمام ولایات مبنی بر اضمحلال و اذلال[۱] بدخواهان دولت ابدمدت و استقلال و استقرار ارکان سلطنت، زیارت گشت. دعاگوی بیمقدار که در عرض این مدت دلخون شده بود، تشکرات خداوند را قیام نموده، از درگاه حضرت احدیت با صمیم قلب و خلوص نیت مسئلت مینماید که ذات ملکوتی صفات بیهمال اقدس مقدس ملوکانه را از هرگونه مخاطرات مصون و محروس فرموده، چندین ازمنه و دهور[۲] در اریکه سلطنت و تاجداری، مستقل و برقرار فرماید.
عموم رعیت مراغه از اینگونه عواطف و مراحم خسروانه متشکر و به دعای ذات اقدس مقدس پرداختند.
دعاگوی صمیمی: رضا ابن کبیر موسوی
\[سؤال\]
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام[۲] میدارد: در توقیع[۳] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطّاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادِثُ الواقِعة فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۵] که از مختَرعات[۶] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۷] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسة شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۸] در ابقاء و افناء[۹] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۱۰].
\[جواب\]
بسم الله الرحمن الرحیم
به توسط جناب وزیر اعظم مُدَّ ظله به خاکپای جواهر آسای عدل اقتضای مبارک اعلیحضرت قدرقدرت همایون ظلاللهی خلّد الله ملکه و سلطانه، عرضه میدارد: صد شکر که از عدالت شاه فلکفرسا، صفحه ایران چو گلستان معطر \[شد\]. خداوند جلّ شأنه را شکرها نموده که از پرتو مرحمت شاهنشاهی، دولت و ملت ولایات منظم، مغرضین معدوم، با توجه مخصوص امام عصر عجّل الله فرجه و حسن نیات ملوکانه، عنقریب خرابیهای ایران قرین اصلاح خواهد شد.
داعیان سلسله سادات نهاوند همیشه از دعاگویان مخصوص دولت ابدآیت بوده، حتی در این دو سال، ابداً خود را داخل مسئله غیرمشروعه نکرده، همواره مبتلای معارضه مخالفین بودهایم. به صدق داعیان حکومت، جزء و کل و تلگرافات شکوهآمیز مشروطهطلبان نهاوند که در تلگرافخانهها ضبط است، از نتایج مشروطه در این دو سال، تجرّی الواط حول و حوش است، قتل و غارت جماعت لرستان و خزل[۱]. تمام اموال و احشام رعایای آنها را غارت، به حدی که قدرت توقف نداشته، تمام متواری، محصول آنها در صحرا بیصاحب مانده.
سابقاً تلگراف تظلمی در این خصوص به خاکپای مبارک عرض، منتظر زیارت دستخط آفتابنقط بودهایم. جناب امیر افخم نهاوند تشریف داشته، خاطرشان مسبوق است که مدد معاش این سلسله سادات، منحصر به دو سه آبادی \[است\]. داعیان در این دو سه آبادی، قریب ششصد تومان مالیات بده هستیم، نه خرید داریم نه فروش، چه سنه ماضیه، چه حالیه، حکومت از بابت مالیات دیوانی سخت گرفته.
مستدعی است محض ازدیاد دعاگویی به ذات ملکوتیصفات اعلیحضرت، از تحقیق و صدق عرایض، رعایتی درباره این رعایای بیغرض بفرمایید که دستخط آفتابنقط مبارک شرف صدور یابد که مخصوصاً آدم امین برای تحقیق فرستاده، حق منظور شود که لیلاً و نهاراً، صغیرا و کبیراً بتوانیم مرفهالحال دعاگو باشیم. سلامتی را از صمیم قلب از درگاه الهی مسئلت نماییم.
اقل دعاگویان دولت ابدمدت: اسدالله الحسینی، آقا سید مهدی، علی الحسینی، هادی، حسین الحسینی، جواد الحسینی، محسن الحسینی
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَة فَارجعُوا فیها إِلی رُواوِ حدیثنا فَإِنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعامل، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] خوار و ذلیل کردن
[۱۱] جمع زمان و دهر: زمانها و روزگاران
[۱۲] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۱۳] نامه
[۱۴] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثَنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجّه الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۱۵] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۱۶] ساختهها
[۱۷] ازادی
[۱۸] ایران
[۱۹] از میان بردن
[۲۰] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۲۱] ایل خزل، از ایلات کرد و لر بوده که در مناطقی از غرب ایران، از جمله استان همدان استقرار داشتند. در اصل: خزر
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, احمد مشیرالسلطنه
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)