کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] میدارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات [۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسة شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹].
***
حضور مراحم مبارک بندگان اعلیحضرت قویشوکت همایون شاهنشاه عالمیانپناه خلّد الله ملکه و ابَّد الله سلطانه.
زیارت دستخط مهرطلعت جهانمطاع، عموم اهالی و علمای عظام را موجب مزید دعاگویی و امیدواری گردید.
اهالی مراغه در ایام فترت و جهالت آذربایجانیها، از خیرخواهی دولت و دعاگویی وجود مسعود شاهانه فروگذاری ننموده، همواره از درگاه خداوندی مسئلت داشته و داریم که روز به روز بر شوکت و اقتدار شاهنشاه اعظم افزوده، بر اعداءِ [۱۰] دین مبین قاهر و غالب، با توجهات خاص اولیای حق علیهم السلام در استحکام قواعد شرعیه و انتشار مذهب حقه جعفریه، منصور و مؤید فرماید، خادمان شرع ضعفای ملت در ظل عطوفت ملوکانه مدتهای متمادی به آسودگی مشغول دعاگویی شویم.
استدعای مخصوص عمومی این ولایت از کارگزاران دربار معدلت مدار این است که حکومت ضعفا را از اهل ولایت معین نفرموده، از چاکران علیحده مقرر فرمایند، اسباب ازدیاد دعاگوییضعفا خواهد بود.
خادمالشریعه: سید هدایتالله
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنّهُم حُجَتی عَلَیکم و آنَا حُجّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] جمع عدّو: دشمنان
* تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۵۴.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: مراغه (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)