کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام[۱] میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطّاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیفَ ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختَرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولّبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءِ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تُعلَمون[۹].
* * *
بسم الله الرحمن الرحیم
به توسط جنابان مستطابان عمادیالاسلام آقای حاج شیخ فضلالله [نوری] و آقای امام- جمعه[۱]، مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. حضور معدلتظهور اعلیحضرت شاهنشاه اسلامپناه اَسعَد اللهُ تَعالی اَیَامَهُ وَ اَعَلی اَعلاَمهُ وَ اَرغَدَ عَیشَهُ وَ وفّر جَیشَهُ وَ شَکَرَ مَساعیهِ و اَرغَمَ اَعادِیهِ معروض میدارد:
شهد الله تعالی دعاگویی داعی نسبت به ناحیه مقدسه سلطنت اسلامیه، مخصوص به وقتی دون[۲] وقتی نبوده است، بلکه پیوسته با سعی بلیغ در تخلیص[۳] نیت از شَوائِب[۴] رسمیت، دعای دوام عمر و شوکت و توفیق ذات همایونی را در سد تُلّمات واقعه[۵] در دین و دفع خسارات وارده بر عموم مسلمین، از اهم فرایض دانسته و به تأییدات خاصه حجت عصر عجّل الله تعالی فرجه و ارواحنا فداه، ظهور آثار این دعوات خالصانه یوماً فیوماً[۶] در تزاید و بروز قوت و شوکت و غلبه دولت اسلامیه با معاندین دین آنا فانا[۷] در تجدد خواهد بود.
**پاورقیها:**
[۱] الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و آنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من برَ شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱] اسعد ... اعادیه: خداوند روزگارش را سعادتمند نماید و پرچمهایش را بالا برد و زندگیش را آسوده و سپاهش را فراوان و کوششهایش را شایسته و دشمنانش را بیچاره کند.
[۲] وقتی دون وقتی: هر از گاه
[۳] پاک کردن
[۴] جمع شائبه: آلودگیها، معایب
[۵] ثلمات واقعه: آسیبهای روی داده. منظور، هرج و مرج و اغتشاش پدید آمده توسط مشروطه خواهان تندرو است.
[۶] یوماً فیوماً: روز به روز
[۷] آنا فأناً: لحظه به لحظه
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: شیخ فضل الله نوری, محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)