کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللّهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولی عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختّرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءٍ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۹].
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.
خدمت شریعتآیت، جناب مستطاب علاّم فَهّام[۱] حجهالاسلام شیخ المجتهدین الحاج شیخ فضلالله مجتهد نوری ضاعَفَ اللهُ عُمَرَهُ وَ فَضلَه[۲] و جناب مستطاب شریعت حجهالاسلام آقای امامجمعه طهران دام افضاله.
جمیع داعیان و حججالاسلام مملکت فارس سلام میرسانیم و عرض مینماییم که از وصول تلگراف معدلتاتصاف که از بیضه[۳] عدل و انصاف و رعایت ملت و دولت و رحمت و مرحمت اعلیحضرت اقدس همایون شاهنشاه خلّد الله سلطانه صادر شده بود نهایت شکرگزاری و مسرت و دعاگویی حاصل شد و محض ادای شکر این بزرگ نعمت و گرامی مرحمت، به عرض این معروضه مبادرت نموده و بقای این سلطنت عظمی و صدارت کبری را مسئلت مینماییم.
حججالاسلام فارس: امام، احقر: محمد موسوی فالاسیری، شیخالاسلام، نصیرالشریعه، شیخ محمدحسن، حاجی هدایتالله، شیخ ابوالقاسم، مویدالشریعه، میرزا حبیبالله، حاجی میرزا محمدباقر
**پاورقیها:**
[۱] علام فهام: بسیار دانای فهمیده
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّه الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من برَ شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعامل. وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: شیخ فضل الله نوری
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)