کنشگران / عالمان دینی

متن کامل گزارش

معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام می‌دارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ آخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات [۵] مردم اروپا بود و معمولٌ‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹]. **[جواب]** به توسط جناب اجل مشیرالسلطنه دام اجلاله، حضور مسعود اعلیحضرت اقدس شاهنشاه اسلام‌پناه خلّد الله ملکه. تشکر بی‌نهایت از اقدامات ملوکانه در حفظ امنیت مقرون به دعاگویی داریم. برای تَحَفَظ [۱] قم و اطراف، علی خان غیاث‌لشکر سرتیپ که اَباً عن جَداً [۲] از خدمتگزاران دولت ابدآیت و جان‌نثار بوده، حاضر و با سواران مهیاست. در کمال دولتخواهی و مترصدِ ارجاع خدمات و حاجت به حرکت مأموری از دارالخلافه نیست. محض دولتخواهی عرض شد. **پاورقی‌ها:** [۱] نگهداری [۲] پدر در پدر، پشت در پشت [۳] نامه [۴] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۵] جدید، تازه، منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۶] ساخته‌ها [۷] آزادی [۸] ایران [۹] از میان بردن [۱۰] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱۱] تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۵۲، ۲۵۳.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, احمد مشیرالسلطنه
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)