بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام می‌دارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختَرعات [۵] مردم اروپا بود و معمول‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹]. * * * محضر مبارک حجه‌الاسلام و المسلمین ملاذ الانام آقای حاجی شیخ فضل‌الله نوری و آقای امام‌جمعه دامت برکاتهم. تلگراف مبارک زیارت شد و چون مُشعِر [۱] بر رفع مشروطیت و دستخط از جانب سَنیُ - الجوانب بندگان اعلیحضرت قوی‌شوکت شاهنشاه جم‌جاه ادام الله تعالی سلطنته بود، در نهایت درجه و اقصی‌الغایه [۲] مسرور و متشکر گردیده. دیدی که خون ناحق پروانه شمع را چندان امان نداد که شب را سحر کند بالجمله حضرت باریتعالی عزّ اسمه و جلّت عظمته، ذات کثیرالبرکات اعلیحضرت همایونی را از کافّه [۳] آلام و اَسقام [۴] مصون، و پیوسته ظلّ ظَلیل [۵] آن وجود میمنت مسعود را پاینده و برقرار بدارد. بدیهی است لَولا السُلطانُ لاَکَلَ النّاسُ بَعضَهُم بَعضاً [۶]، عموماً اهالی این بلد رَطب‌اللِسان [۷] و با کمال مسرت و امتنان، به دعای ذات خجسته‌صفات مشغول گردیده‌اند. الاحقر: محمدحسین الطباطبایی **پاورقی‌ها:** [۱] حاکی [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَةُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱] حاکی [۲] اقصی الغایه: بی‌نهایت [۳] عموم [۴] آلام و اسقام (جمع اِلم و سُقم): دردها و بیماری‌ها [۵] ظل ظلیل: سایه بلند و دائمی [۶] هر اینه سلطان نبود، بعضی مردم، بعضی دیگر را می‌خوردند. [۷] رطب‌اللسان: سر زبان بودن کسی به یاد خیر