\[سؤال\] بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام[۱] می‌دارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادِثُ الواقِعَهُ فَارجَعُوا فِیهَا إِلی رُوَاةِ اَخبارِنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مُختَرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولٌ‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءِ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۹]. \[جواب\] بسم الله الرحمن الرحیم به توسط حضرت مستطاب اشرف اعظم امنع اسعد اقدس والا آقای نایب‌السلطنه امیرکبیر دامت شوکته، حضور معدلت دستور بندگان اعلیحضرت اقدس شاهنشاه اسلامیان‌پناه خلّد الله ملکه و سلطانه. پس از تقدیم ادعیه خالصانه، از بذل این موهبت عظمی که بنیان شریعت نبوی را محکم و ارکان مبانی طریقه جعفری را مستحکم و خاطر مبارک امام عصر عجّل الله فرجه را مسرور و جان و مال و شرف مردم را محفوظ و خوف اهالی مملکت را که از تأسیس مجلس و بروز هرج و مرج داشتند مبدل به امن فرموده‌اند، عرض تشکر می‌نماید. هرگاه رأی جهان‌آرای مقدس ملوکانه علاقه پذیرد و دستخط جهان مطاع مبارک به حکام بلاد صادر شود که بر طبق نیات مقدسه همایونی اَبَّد اللهُ عَیشَه' [۱] نسبت به رعایای شاه‌پرست در مقام نشر عدالت و بسط نَصَفَت[۲] باشند در منابر و محافل قرائت گردیده، زایداً لِما سَبَق[۳] بر مراتب استظهار[۴] و امیدواری عموم خواهد افزود. اقل خدام الشریعه المطهره: آقا رحیم **پاورقی‌ها:** [۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی. وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱] خداوند زندگیش را جاویدان کند. [۲] عدل، انصاف [۳] زایدا لما سبق: بیش از پیش [۴] پشتگرمی