کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] میدارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولی عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات [۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹].
بسم الله الرحمن الرحیم
به توسط حضرت مستطاب اجل اکرم آقای مشیرالسلطنه دام اقباله، پیشگاه حضور باهرالنور مقدس معدلت دستور اعلیحضرت اقدس همایون ظلالله خلّد الله ملکه و سلطانه، عرضه میداریم: اگرچه در جواب دستخط آفتابنقط ابتدائی و در تِلو [۱۰] عریضه تلگرافی قاجاریه کرمان نیز عرض تشکرات قلبی خود را نموده، ولی باز محض مزید شکرگزاری از این نعمت کبری و موهبت عظیم که در حق قاطبه رعیت ایران فرمودهاید، از جانب عموم سلسله شیخیه ایران باز عرض تشکرات باطنیه خود را مینماییم که الحمد لله به توجهات کامله ملوکانه، مجدداً در مهد امان و اطمینان از جهت مال و جان به فضل خداوند منان آرمیدهایم [۱۱]. از دست و زبان که برآید
کز عهده شکرش بدر آید
همان به که به دعا پردازیم. خداوند وجود اقدس شاهنشاه را در پناه خود پاینده دارد و این دولت قویشوکت را به دولت ابدمدت حضرت حجت عجّل الله فرجه منتهی فرماید.
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَةُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بَر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷، قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] دنباله
[۱۱] در اصل: آرمیدیم
* تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۴۰.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: احمد مشیرالسلطنه, محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)