کنشگران / عالمان دینی

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلاَلَهُم عَلَی رُوُس الآنام می‌دارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختَرعات [۵] مردم اروپا بود و معمول‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناء [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ. [۹] بسم الله الرحمن الرحیم به توسط حضرت اشرف صدارت عظمی دامت شوکته، حضور مبارک اعلیحضرت اقدس شهریاری ادام الله ملکه و سلطانه. دستخط جهان‌مطاع مبارک تلگرافی زیارت، بحمد الله این اوان از مراحم الطاف ملوکانه و حسن کفایت و دیانت ایالت جلیله، مملکت آرام و برای عموم رعایا امنیت و آسایش حاصل است. چون معدودی از اشخاص شورش‌طلب در گوشه و کنار، مترصد اخباری جدیدند که تجدید مطلع نمایند و همان عنوان سابق و اغراض فاسد خود را - که اسباب خرابی مملکت و اتلاف جان و مال و هدر اعراض و نوامیس مسلمانان است - پیش آرند؛ لهذا انتشار آن تلگراف در همه جا باعث خرابی و بی‌نظمی و هرج و مرج خواهد شد. سایر بلاد را چه عرض کند. کرمان را تصور نفرمایید. علما و اعیان و عقلا جز قانون محمدی (ص) و متابعت احکام مقدسه احمدی، طالب چیز دیگر باشند. بلی، شاید در تمام این مملکت از بلده و بلوکات، معدودی که عده آنها به دویست نفر نمی‌رسد و در عقایدشان هزار حرف می‌رود و جز شرارت و هرزگی، غرضی ندارند، در طلب اینگونه ترتیبات باشند؛ و الا از خواص و عوام به قدری ضرر مالی و جانی و اعتبار برده‌اند که قلباً از این ترتیبات انزجار و تنفر دارند. من من الاحقر الجانی: محمدرضا ابن ابوجعفر کرمانی **پاورقی‌ها:** [۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, احمد مشیرالسلطنه
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)