کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] میدارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات [۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناء [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹].
بسم الله الرحمن الرحیم
اَلحَمدُ لله الذی خَلَق اِلانسانَ وَ عَلَّمَهُ البَیانَ وَ اَوضَحَ لَهُ مَناهِجَ الحَقِّ بعِلم الدلیل وَ البُرهان وَ احتَجَ عَلَی عِبادِهِ برُسُلِهِ وَ اَوصِیائِهِ یُخرَجُونَهُم مِن ظَلَمَهِ الکُفر وَ الضَّلالَهِ اِلی نُور الهدایَهِ وَ الایمان وَ الصّلوهُ عَلی نَبیِّهِ مُحمّدٍ (ص) الذی نَوَّر اللهُ بهِ صُدُور اَنبیائِهِ وَ أَصفیائِهِ بلَوامِع العِلم وَ بَوارق العِرفان وَ عَلَی آلِهِ خَزَنَهِ عِلم القرآن وَ حُماهِ اَهِل الأیقان. وَ بَعد، قالَ اللهُ تَبارَکَ وَ تَعالی: اُفَرَایتَ مَن اتَّخَذَ إلَهَهُ هَوَاهُ [وَ اُضَلّهُ اللهُ عَلَی عِلم وَ خَتَمَ عَلَی سَمعِهِ وَ قَلبهِ وَ جَعَلَ عَلَی بَصَرهِ غِشَاوَه فَمَن یَهدِیهِ مِن بَعدِ الله] أَفَلا تَذَکَرُونَ.
برَ اخوان دینی و اَخلاّءِ [۲] روحانی پوشیده و مخفی نیست که در این دو سال به واسطه آزاد نمودن قلم و لسان، هرج و مرج و خرابی قُراء [۳] و سَفک دماء [۴] و هتک شرف هر ذیشرف، و نَهب اموال هر ذیالمال و اتلاف نفوس، مصایب فوقالعاده بر عموم وارد آمده و منشأ، حضرات مفسدین و ارباب ادیان باطله بوده که خود را ملبّس به لباس نیکان و غمخوار مسلمانان قرار دادند و امر را مشتبه به اغلب ناس نموده تا به مقامات سخیفه اقدامات کرده و مجلس شوری را دستاویز خود قرار داده.
خوب تأمل بفرمایید چگونه به تَدلیسات [۵] اشخاص فاسدالعقیده، امورات محرّمه را حلال و اساس شرع پیغمبری صلی الله علیه و آله و مذهب جعفری صلوات الله علیه را در شُرُف انهدام، بلکه زندقه [۶] و الحاد خود را چه در مجالس عَلی ما حُقِق [۷] و چه در جرائد علی ما لحِظ [۸] بروز داده، از قبیل استهزاء به اذان اِعلامی و جسارت به حضرت ختمی مرتبت به عنوان قانونگذار عرب، و قرآن مجید را کتاب کهنه شمردن، و استهزاء به استشفاه از تربت حضرت سیدالشهداء سلام الله علیه، و توسل به ختم اَمَّن یُجیبُ المُضطَرَ الی غیر ذلک. پس دخول در چنین مجالس، حرام و دفع مفسدین و مخربین دین مبین بر هر فردی از افراد مسلمین واجب و لازم.
چنانچه به توجهات امام عصر عجّل الله فرجه و سَهِّل مخرجه و تأییدات غیبیه آن بزرگوار، اشرار و مفسدین به سزای خود رسیدهاند [۱۰]. فَقُطِعَ دابرُ القَوم الذینَ ظَلَمُوا [۱۱] و حدود شرع انور محفوظ ماند، و الحمد لله رب العالمین.
و از جواب حجج اسلام عتبات عالیات [۱۲]، دامت برکاتهم، تخطئه هواپرستان ظاهر و هویداست، زیرا که بعضی از عباراتِ جواب این است: «این مجلس که مبنای آن بر نشر عدل و رفع ظلم و حفظ حدود شرعیه» الی آخر. پس چنانچه بر علماءِ اعلام و حجج اسلام دامت برکاتهم لازم است بیان احکام، همچنین بر سلطان لازم است اجرا. و معیّن است با حُسن عقیدهای که اعلیحضرت اقدس شهریاری خلّد الله مُلَکه در ترویج شرع انور و حفظ حدود الهیه دارند، اولیاءِ دولت قاهره کمال مواظبت و مراقبت را در رفع ظلم و نشر عدل و حفظ نوامیس الهیه خواهند فرمود که مبادا ارباب ادیان باطله و مخربین شریعت مطهره متدرجاً همدست و همداستان شده، درصدد اشتعال نایره فتنه و فساد و حصول مقاصد خودشان برآیند. و الله الموفق و المعین.
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَةُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] جاثیه، ۲۳: [ای پیامبر] آیا دیدی کسی را که معبود خود را هوای نفس خویش قرار داده و خداوند او را با آگاهی گمراه ساخته و بر گوش و قلبش مُهر زده و بر چشمش پردهای قرار داده است؟ با این حال غیر از خدا چه کسی میتواند او را هدایت کند؟
[۱۱] جمع خلیل: دوستان
[۱۲] جمع قریه: روستاها
[۱۳] سفک دماء: ریختن خون
[۱۴] فریبکاریها، حقه بازیها
[۱۵] بیدینی
[۱۶] علی ما حقق: بنا بر آنچه که محقق شده و به ثبوت رسیده است.
[۱۷] علی مالحظ: بنا بر آنچه ملاحظه شده است.
[۱۸] شفا خواستن
[۱۹] منظور قلع و قمع مشروطهخواهان تندرو است.
[۲۰] انعام، ۴۵: ریشه گروهی که ستم کرده بودند قطع شد.
[۲۱] منظور، مراجع مشروطهخواه نجف اشرف است.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)