کنشگران / عالمان دینی

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] می‌دارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: أَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختَرعات [۵] مردم اروپا بود و معمول‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسة شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناءِ [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹]. بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین بر اخوان دینی مخفی نماند که مدت دو سال است از اَعلی و اَدنی [۱۰] و از عالم و جاهل برای این کیفیت مشروطه و ظاهر شدن اشرار و مفسدین تماماً خانه‌نشین شده و دیگر شرف و مالی برای کسی باقی نماند و نزدیک بود که به کلی اسلام را برای اغراض شخصی و جلب منفعت خودشان از میان ببرند، غافل از آن که توجه امام عصر عجّل الله فرجه مانع و دین حضرت ختمی مرتبت (ص) از میان نخواهد رفت و مدت‌هاست که علمای اعلام کثّر الله امثالهم، در ترویج این دین مبین کوشیده و سلاطین هم اجرای احکامات آنها را فرموده. و این بی‌نظمی در این مدت دو ساله مشروطه‌بازی به واسطه آن بود که خواستند قوه مجریه را از ید سلطان وقت خارج نمایند و بحمد الله و المنّه از برکت توجهات امام عصر عجّل الله فرجه نتوانستند و دست باطن آشکار گردید و نصرت داد اعلیحضرت قدر قدرت قوی شوکت همایونی خلّد الله ملکه و سلطانه را. اکنون که توجهات ائمه اطهار نسبت به عامه عباد \[ظاهر\] گردید، امید است که دیگر به این راه غیر حق، خود را داخل ننمایند و اینگونه مطالب را باطل و رخنه در دین فرض شمارند، و بر هر عاقلی و دین کاملی لازم است - بلکه واجب - که این فعل را حرام بداند. و این اقلّ خادم شریعت مطهره به هیچوجه جایز نمی‌دانم و دیگر داخل شدن در این کار حرام است. نمی‌دانم مگر حضرت مستطاب ملاذ الانام مروج الاحکام حجت‌الاسلام آقای حاجی شیخ فضل‌الله مد ظله العالی بدعتی در دین حضرت نبوی (ص) گذارده بودند که در ولایات اسلامیان این قِسم توهین نمودند؟ امیدوار به صاحب شریعت هستم که همیشه نصرت به علمای اعلام و قوت به اعلیحضرت همایونی مرحمت فرماید که دین اسلام برپا و مستدام باشد. الداعی: رئیس‌العلما **پاورقی‌ها:** [۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مَؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱۰] اعلی و ادنی: بزرگ‌تر و کوچک‌تر (از جهت مقام اجتماعی)

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)