بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللَهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام[۲] می‌دارد: در توقیع[۳] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۵] که از مختَرعات[۶] مردم اروپا بود و معمول‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۷] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۸] در ابقاء و افناءِ[۹] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۱۰]. بسم الله خیرالاسما جواب: الحَمدُ لله رَبِّ العالَمینَ وَ الصَّلوةُ وَ السّلامُ عَلَی مُحمّدٍ وَ اَلِهِ الطَّاهِرینَ وَ لَعنة الله عَلَی اَعدائِهم وَ مُعانِدیهم اَجمَعینَ إِلی یَوم الدّین. و بعد بر عموم برادران دینی مخفی و مستور نیست که در حُسن عدل و قبح ظلم هیچ عاقلی تأمل ندارد و کذلک در تحدید ظلم، لیکن باید مصداق و موضوع را به دست آورد. الحق و الانصاف، آنچه از این اساس با اِلتباس[۱] دیده شد، جز تخریب اهل شرع و قانون اسلامیت چیز دیگر نبود. عاجلاً و آجلاً آنچه ظاهر شد از لسان ناطقین - مثل منع از زیارت اعتاب مقدسه و تبدیل مصافحه[۳] و سلام به آن وضع که اغلب دیده‌اید - برهانی است قاطع که غرض اصلی چه بود و اطفال را به مدارس بردن و این اوضاع را تعلیم نمودن به واسطه همین بود که طبع و وضع مسلمانی را یاد نگیرند بلکه به این وضع جدید تربیت شوند. این بود می‌گفتند بلکه خدا به زبان آنها می‌انداخت بعد از سنین عدیده آن وقت خوب می‌شود. خوبی آن وقت همین بود که این اطفال به این وضع تربیت شده و پدران از میان رفته، شرع و شریعتی به گوش آنها نخورده، در این صورت مسلّم است به اعتقاد آنها خوب می‌شد، یعنی از مسلمانی اسم و رسمی دیگر نمی‌ماند. ای برادران مؤمنین! گوش دل باز کنید و تغافل نورزید و تأمل نمایید. در هر بلدی از بُلدان[۴] ایران اشخاصی که طالب این امر بودند، اغلب غیر اشخاصی بودند که وضع هیئت و لباس آنها به شکل هیئت خارجه بود. کسی که طالب وضع خارجه شد و خود را به قانون آنها تربیت نمود، چگونه می‌شود مروج مذهب اسلام باشد؟ پس گرگ است و به این نطق‌های ظاهر خوب می‌خواهد مقصود خود را عمل آورد. هیهات که بتوانند، کما اینکه بحمد الله نتوانستند. اِنَّ لِلبَیتِ رَبّاً[۵] بی‌صاحب نیست. تأمل نمایید، آیا بذل مال در زیارت اعتاب مقدسه اولی خواهد بود به طریقه مسلمانی، یا اینکه بذل مال و جان که نمودند به ازاءِ این اساس مُقتَبَس[۶] از قوانین خارجه که برخلاف قانون سید انبیاست؟ ای عاقل هوشیار! با کدام قانون مسلمانی، مساوات بین افراد انسان ملحوظ شده است؟ مراجعه کنید به فقه آل محمد (ص)، خواهید دید چه اختلاف در احکام نسبت به عموم آنام[۷] هست، معذلک مساوات چگونه موافق خواهد بود و در کدام کتاب نوشته شده است جواز غیبت مسلمان و افترا که لازمه حریت مطلقه مشروطه مِیشومه[۸] بود؟ و در چه کتابی و لسان چه عالِمی نوشته و نطق نموده توهین سلطان؟ و حال اینکه اخبار لاتُعَّد[۹] بر لزوم احترام و دعا بر سلطان وارد است. والله، شخص متحیر است چه عرض نماید که توضیح واضح نباشد؟ و بالجمله بر کافه مسلمین لازم است که طریق مسلمانی را محکم دارند و دعای ذات اقدس پادشاه اسلام را فرض ذمه دانند، و هیچ عالِمی و عاقلی که در ایران بوده و این اوضاع را دیده است، تأمل در حرمت نخواهد نمود إِلا مَن کانَ شِبهُ العالِم وَ لاعالمٌ وَ اَشباهُ الرجال وَ لا رجالّ[۱۱]. وَ الحمد لله علی کل حال و صلی الله علی محمد و آله الطیبین الطاهرین. الاحقر: محمدناصر، الاحقر: ابوعلی امام‌جمعه **پاورقی‌ها:** [۱] از علمای کرمانشاه [۲] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۳] نامه [۴] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۵] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۶] ساخته‌ها [۷] آزادی [۸] ایران [۹] از میان بردن [۱۰] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱۱] اشتباه و درهم آمیختگی [۱۲] زود یا دیر، حال یا بعد از این [۱۳] دست دادن [۱۴] جمع بلد: شهرها [۱۵] همانا این خانه (کشور ایران) پروردگاری دارد. اشاره به سخن عبدالمطلب، جد پیامبر اکرم (ص) به ابرهه در واقعه اصحاب فیل است. [۱۶] برگرفته، اقتباس شده [۱۷] مردم [۱۸] بد یمن، نامبارک [۱۹] بی‌شمار [۲۰] عموم [۲۱] الا ... رجال: مگر کسانی که خود را به عالمان تشبیه می‌کنند و حال آن که عالِم نیستند و نیز کسانی که خود را به مردان شبیه می‌سازند، در حالی که مرد نیستند.