کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منور حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الآنام[۱] میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولی عصر عجل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطّاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختّرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناء[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۹].
بسم الله الرحمن الرحیم
جواب: فِی الخَبر عَن سَید البَشر عَلَیهِ اَلافُ التّحَف و التَّحِیهِ: إِذا ظَهَرَتِ الِبدَعُ [فی اُمَّتی] فَعَلَی العالِم أن یُظهرَ عِلمَهُ فَإِنَّ لَم یَفعَل فَعَلَیه لَعنَةُ الله.
تأسیس اساس مشروطیت به نحوی که مشاهده شد، غیر ازدیاد هرج و مرج و غصب اموال و سفک دِماء[۲] و هتک اَعراض[۳] و اشاعه کفریات زَنادِقه[۴]، نتیجه نداشت. یکی در اول امر، جملهای از مردم اظهار رغبت نمودند و عاقبت نادم و پشیمان و معترف [شدند]. فساد این عنوان واضح و هویداست که قانون اسلام حاجت به اجرای قانون اساسی ندارد، چنانچه اشاعه حرّیت و مساوات با بعضی از قواعد اسلام منافات تمام دارد؛ بالجمله تقویت این اساس، حرام و مخرب اساس مقدس اسلام است.
بر اولیالشّوکهِ والإقتدار[۵]، رفع و دفع فتنه اشرار و مداخله اَغیار[۶] و تَحفَّظ[۷] بر حدود اسلام، واجب و متحتم[۸] است.
هُو الّذی اَرسَلَ رَسُولَهُ بالهُدی وَ دین الحَقُّ لِیُظهرَهُ عَلَی الدّین کُلِّهِ وَ لَو کَرهَ المُشرکُونَ[۹]. اجیره تراب تعال العلماء: غلامرضا القمی عفو عنه فق شع عنگر، به تبرستان
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلیکم و اَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] فیالخبر...لعنه الله: در خبر است از سرور آدمیان، که بر او هزاران درود و سلام باد: هنگامی که بدعتها در امتم ظاهر شد، پس بر عهده عالم (الهی) است که علمش را ظاهر سازد. پس اگر چنین نکرد، لعنت خدا بر او باد.
[۱۱] سفک دماء: ریختن خون
[۱۲] هتک اعراض: بیحرمتی
[۱۳] جمع زندیق: بیدینان، کافران
[۱۴] اولیالشوکه و الاقتدار: صاحبان جاه و جلال و اقتدار، حکومت
[۱۵] جمع غیر: بیگانگان، دشمنان
[۱۶] محافظت کردن
[۱۷] واجب و لازم
[۱۸] صف، ۹: او (خداوند) کسی است که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاد تا او را بر همه ادیان غالب سازد، هر چند مشرکان ناخشنود باشند.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)