بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام [۱] می‌دارد: در توقیع [۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إِلی رُواهِ اَخبارنا [۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث [۴] که از مختّرعات [۵] مردم اروپا بود و معمول‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت [۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه [۷] در ابقاء و افناء [۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ [۹]. بسم الله تعالی شأنه مشروطه مصطلحه، نزد اهالی اروپا و سایر ملل خارجه، مبتنی بر قانون مساوات بین مُسلِم و کافر در اغلب احکام و حرّیت و آزادی از قیودات مذهبیه و عدم تعرض مرتکبین مَناهی [۱] شرعیه است. و بدیهی است تَنافی [۲] و عدم انطباق آن با قانون اسلامیه به جهات عدیده، که از جمله آنها تعطیل احکام امر به معروف و نهی از منکر است. و صاحب شرع شریف از این مشروطه و تابعینش بیزار و مشروطه مشروعه که مَحَطّ [۳] نظر رؤسای اسلام مدّ ظلالهم است، باید نحوی باشد که مُجری و مُمْضی [۴] نزد سایر دول مشروطه باشد تا رعایای آنها در ممالک ایران تحت این قانون واقع شوند و آن غیرممکن است، زیرا تا قانون مساوات و حریت در میان نیاید، جامع شَتات [۵] و مورد اجرا و امضاء آنها نخواهد بود. پس بر هر مکلفی لازم است متابعت نمودن قانون اسلامیه مطابقه با مذهب جعفری صلوات الله علیه، و تابع غیر این، ضالّ و مضل [۶] خواهد بود. حزّره الاقل الجانی الفانی: حسین ابن محمد علی المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها اِلی رُواهِ حدیثِنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در موردَ آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷، قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه، منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱] جمع منهی: امور نهی شده از نظر شریعت [۲] ناسازگاری [۳] چشم‌انداز، مورد نظر [۴] مجری و ممضی: اجرا و امضا و تأیید شده [۵] جامع شتات: حاوی و دربرگیرنده پراکندگی. منظور از این عبارت این است که تا دو رکن قانون مساوات همه افراد از هر مذهب و آزادی برای همه شهروندان در قانون اساسی نباشد، آن قانون، کامل نبوده و مورد تأیید و اجرای دولت‌های مشروطه (اروپایی) نخواهد بود. [۶] ضالّ و مضلّ: گمراه شده و گمراه کننده