بسم الله الرحمن الرحیم معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدَّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الأنام می‌دارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمان‌ها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مخترعات مردم اروپا بود و معمولّ‌به آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق می‌شود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناء[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقه‌های عوام‌الناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۹]. * * * بسم الله تعالی شأنه حکم به صحت و فساد در هر قضیه، موقوف به معرفت و تشخیص موضوع آن است. پس اگر مراد و مقصود [از] لفظ مشروطه، نشر احکام و قوانین بدعیه[۱] که در این دو سال در طهران و سایر نقاط ایران بعضی از آن را مُجری[۲] و بعضی دیگر را در مقام اجرا بودند باشد، فساد و بطلان آن ثابت بالعیان و غنی از برهان است، زیرا که تمام آن منافی با قواعد شرع انور و معارض با دین پیغمبر (ص) بوده. و این اقل خدام شریعت مطهره، سال گذشته در طهران بوده، کفریات و مزخرفات و اعمال و افعال مشروطه طلبان را دیده، مساوات قولی و فعلی‌شان را با گبر[۳] و یهود و نصاری به رأی‌العین در جشن ملی[۴] مشاهده نمودم. ثمر و بار این شجره خبیثه را جز شرارت اشرار و غلبه کفار و فُجّار[۵] و ذلت اَخیار[۶] و ابرار ندیده و نفهمیدم. پس همراهی در ابقاءِ این اساس، در حکم محاربه با امام زمان علیه السلام و چون جنگیدن نمرودیان با حضرت خلیل‌الرحمن است، و کوشش در افناء[۷] آن، از اهم واجبات و اعظم طاعات است. بر هر مسلمان فطرت، لازم است به قدر قدرت کوشش در رفع بدع[۸] و ضلالت در هر وقت نماید تا مسئول صاحب شرع نشود. و اگر مراد از مشروطه جعل و احداث قوانین موافق و مطابق با قوانین اسلام است، علاوه بر اینکه تحصیل حاصل است به یک معنی، همسری با صاحب شرع است، حاجت به آن نیست زیرا که قوانین شرعیه کتاب و سنت، تمام طبقات مسلمین را کافی و وافی است در امور دین و دنیا. و اگر مراد، ترویج ملت بیضا[۹] و شریعت غرّا[۱۰] و اشاعه به امر به معروف و نهی از منکر و رفع فساد و ظلم است، عَلی فَرض الامکان فی آخِر الزّمان فَنَحنُ مِن الطّالِبینَ رعایة لِلدّین و حِمایه لِشَریعهِ السَّیدِ المُرسَلینَ[۱۱]. حرّره الجانی: ابوالقاسم المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] قوانین بدعیه: منظور قوانین جدید خارج از دین و کفرآمیز است. [۲] نامه [۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَهُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثِنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَّا حُجَّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰. [۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است. [۵] ساخته‌ها [۶] آزادی [۷] ایران [۸] از میان بردن [۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید. [۱۰] اجرا شده [۱۱] زرتشتی [۱۲] اشاره به بزرگداشت اولین سالگرد انقلاب مشروطیت در تهران است. [۱۳] جمع فاجر: تبهکاران [۱۴] جمع خیّر: نیکان [۱۵] نابود کردن [۱۶] جمع بدعت: افکار و رسوم نو خارج از دین و سنت [۱۷] ملت بیضا: دین روشن و پاک [۱۸] استوار، کامل، درخشان، روشن [۱۹] علی فرض....المرسلین: بر فرض امکان که در آخرالزمان [مشروطه چنان باشد]، پس ما از خواستار آن هستیم از حیث رعایت دین و پشتیبانی از شریعت سرور پیامبران و رسولان.