کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با طرح این پرسش آغاز می‌شود که آیا مشروطه‌خواهان در پی اصلاح حقیقی امور ملت و رفاه رعیت هستند یا تنها به صورت ظاهری چنین ادعایی دارند. سپس به مقایسه وضعیت استبداد و مشروطه می‌پردازد و بیان می‌کند که در دوران استبداد، حکام با پیشکش دادن به مقامات بالاتر، به غارت اموال مردم می‌پرداختند. در ادامه، با وجود آوازه مشروطیت اصفهان، مشاهده می‌شود که ضابطان همچنان با پرداخت رشوه، مجوز تصرف در اموال و آبروی رعایا را به دست می‌آورند. در پایان، بر لزوم رفع این هرج و مرج‌ها و حفظ حقوق ملت تأکید شده و به وضعیت اداره عدلیه اشاره می‌کند که با وجود دریافت مبالغ زیاد از مردم، مواجبی به اعضای آن پرداخت نشده است. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود که اداره عدلیه به صورت صحیح ساماندهی شود و در انجمنی فوق‌العاده، درباره نحوه صرف این مبالغ تحقیق و برای اعضا مواجب مقرر شود تا با فراغ بال به وظایف خود عمل کنند.

متن کامل گزارش

مامورانی که برای اصلاح امر ملت و رفاه رعیت حاضر می‌شویم مشروطه‌خواه حقیقی هستیم یا صوری؟ در صورتی که حقیقتاً ذیل علم برای اقامه عدالت بالا زده‌ایم باید جاناً و مالاً در حفظ اساس آن بکوشیم و از هیچ اقدام، مسامحه نکنیم. پس اکنون می‌خواهم فرق میانۀ استبداد و مشروطه را تشریح کنم. زمان استبداد، حکام و شیوخ پیش‌خدمتی و تقدیمی می‌دادند که بروند و حیثیات رعیت را به باد دهند. امروز که صیت مشروطیت اصفهان، جهان را پر کرده، باز ملاحظه می‌شود که شیوخ تقدیمی می‌دهند. لابد این تقدیمی را برای آن می‌دهند که چند برابر مال رعیت را یغما کنند. ضابط فریان‌ها هفتصد تومان توضیح کرد، ضابط سمیر دویست تومان توضیح شد. اموال و اعراض رعایا مجاز باشد. و هرگاه واقعاً از برای حفظ حقوق ملت و پاس رعیت حاضریم، باید در رفع این مهلکات و از بین بردن این هرج و مرج ها با قدمی ثابت بکوشیم. و چون نگاهی به ادارۀ عدلیه می‌افکنیم، می‌بینیم که در این مدت هزار و دویست و سی و دو شماره حکم داده و از برای هر حکمی یک تومان توضیح گرفته و نمرۀ عرایض بالغ است بر دو هزار و پانصد تومان. و به جهت عرضه‌جات نمره‌ای یک قران گرفته، مبلغ، قریب به هزار و پانصد تومان توضیح است، علاوه بر حق ده یک و ده نیم‌ها که وصول داشته و به هیچیک از اعضاء مواجبی داده نشده. پس باید این محکمه را به طور صحیح اداره کرد و هم در انجمنی فوق‌العاده اجزای عدلیه را حاضر کرده، تحقیق کنیم که این مبلغ در چه راه صرف شده و کلاً از برای اعضاء مواجبی مقرر شود که مرتباً به آنها برسد و فارغ‌البال مشغول وظایف عدلیه باشند.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: سخنرانی عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: حکومت
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)