کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با ابراز خرسندی از تحقق اهداف عدالت‌خواهان و ترقی‌خواهان آغاز می‌شود که به آزادی قلم و بازگشت حقوق مشروعه منجر شده است. این دستاوردها را نتیجه توفیقات الهی، تأییدات حجت عصر و تلاش‌های مردم غیور تبریز و وکلای آن‌ها، به ویژه میرزا صادق خان مستشارالدوله، می‌داند. سپس، نگارنده به ملت ایران و به خصوص مردم آذربایجان و وکلایشان، به خاطر جنبش مردانه در ماه ذی‌قعده تبریک می‌گوید و با تأسف از عدم حضور خود در ایران در این مقطع مهم، به دلیل اجبار و عدم امکان حرکت، سخن می‌گوید. در ادامه، به فعالیت‌های خود در نجف اشرف اشاره می‌کند که در آنجا مسئله مشروطیت را ترویج داده و مراجع را با ادله و براهین به محسنات آن آگاه ساخته است. همچنین، به تعلیم طلاب و انتشار رساله‌هایی در باب ماهیت مشروطیت اشاره می‌کند. در پایان، از تحریک خدام توسط مستبدین نجف و جسارت آن‌ها در صحن شریف گلایه می‌کند و با وجود این مشکلات، آن را در راه ملت و وطن نوشدارو می‌داند و ابراز امیدواری می‌کند که مراسم اسلام‌پرستی و وطن‌دوستی در همه جا تعظیم شود.

متن کامل گزارش

حال، بحمدالله مقصود سی‌سالۀ عدالت‌خواهان فراهم و منظور ترقی‌خواهان مهیا، لسان و قلم را فی‌الجمله حرکت و حقوق مشروعه را ترخیص عودت ۱ داده‌اند و این همه بعد از توفیقات الهی‌۲ و تأییدات حجت عصر ــ ارواحنا فداء ــ به همت غیرت‌آمیز اهل تبریز و مساعی جمیلۀ وكالی آنان، خاصه جناب مستطاب عالی ۳ انجام یافت. حال باید اوالً بر عموم ملت، خاصه به ملت آذربایجان و وكالی آن، در مادۀ اهتمام غیرت‌آمیز و حقیقت مردانه تبریک عرض کنم؛ و ثانیاً نبودن خودم را در ایران با کمال تأسف و حسرت عرض کنم. هزار مرتبه به بدبختی خودم گریه کنم که پس از بیست و پنج سال زحمت و اذیت و تهمت در چنین موقع غایب باشم؛ ولی چون مانع آن اجباری بود و حرکت امکان نداشت، الا تبرکُ کلّه شد. در نجف اشرف آنچه ممکن بود مسأله مشروطیت را رواج دادم و آقایان حجج را به ادلّه و براهین، ملتفت محسنات آن نمودم و جَمّ غفیری؟ از طلاب را تعلیمات الزمه داده شد و دو سه رساله در بیان ماهیت مشروطیت نوشته، منتشر کردم. ولی نتوانست کتمان نمود که آخر، مستبدین نجف، خدام ۷ را تحریک و در صحن شریف بنای جسارت و سوء‌ادب گذاردند، و هنوز مقام انتقام ترسیده. هم به جهت سنت مأمورین ایران و هم این که در راه ملت و وطن است، زهر از قبَلش نوشداروست. امید آن که اینجا و آنجا از تعظیم مراسم اسلام‌پرستی و وطن‌دوستی مضایقه نشود.*

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)