کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با انتقاد از سخنرانی‌های تقی‌زاده و برخی واعظان تبریز آغاز می‌شود که منجر به بی‌ثباتی و تخریب وضعیت رعیت و مالک شده است. در ادامه، به عدم حضور در انجمن‌ها و بی‌اعتنایی به آن‌ها اشاره می‌کند و دلیل آن را به دست اوباش افتادن امور و انجام کارهای نامشروع توسط آن‌ها، از جمله منع «چهار و یک» که حق مالک بوده، می‌داند. این اقدامات به افزایش تسلط رعیت و ناامنی راه‌ها منجر شده و در نهایت، باعث خرابی مملکت و جسارت همسایگان (روسیه تزاری) شده است. در پایان، به عدم مداخله خود در این امور اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که به دلیل مخالفت با مشروطه و عدم پیروی از افکار مشروطه‌خواهان، او را به صورت محرمانه «مستبده» می‌نامیدند، در حالی که مردم از واقعیت امر آگاه بودند.

متن کامل گزارش

بی تمكننی رعیت که از اثر نطق‌های تقی‌زاده و بعضی ارباب هوس و واعظین تبریز بود، خانۀ رعیت و مالک را خراب کرد [...] با اینکه من به انجمن نمی‌روم و اعتنا ندارم، مگر بی‌جهت است؟ کار به دست اجامر و اویاش افتاد و چه کارهای نامشروع از ایشان سر زد که از جمله منع کردن چهار و یک بود که حق مالک بود و از این منع کردن چهار و یک، تسلط رعیت و هرزگی او یک بر چهارصد افزود [و ] طرق و شوارع ناامن شد... باری این مطالب، اسپاب خرابی مملكت و جسارت همسایه شد. من تبعاً لسایر العقلاء مداخله را بر خود رو! ندیدم، به این جهت گفتند که فلان کس هم [به استبداد] مبتلا شده. چون مشروطه را در خرابی مملكت می‌دیدند و مرا تابع خیالات خود نمی‌دیدند، این است که اسم مرا در نزد همقطاران خود مستبده می‌نامیدند؛ یعنی خیلی محرمانه، نه علنی. و مردم هم می‌دانستند تفصیل چیست و مستبده و مشروطه [خواه] کیست؟

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: سید حسن تقی‌زاده
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)