چنانکه تکراراً به شما نوشته‌ام من مدت‌ها است با انجمن [ملی تبریز] کاری ندارم و تردد نمی‌کنم. حقیقتاً پاره‌ای اشخاص داخل کار شده، مشروطه را وداع کرده مشغول اجرای هوای نفس خود شدند و سایرین را بدنام کردن خواستند. من هم دوری جستم و در باطن و در جزو، مشغول اصلاحات و وعظ و نصیحت مردم بودم که: «این کار شما مشروطه نیست سهل است هیچ چیز نیست». تا اینکه بحمدالله عوام متنبه شده خود به خود اظهار انفعال نمودند و از قوه و نفوذ آقایان [۲] کاست. جمعی مذمت می‌کنند که خودتان را کنار کشیده‌اید و کار به دست عوام و جبال افتاده و کار را مختل و معیوب کرده‌اند. جمعی دیگر از این اعمال حاضره که اسباب انزجار خاطر عمومی است دلتنگ شده، پروتست [۳] می‌کنند و می‌گویند: «این مشروطه نیست که مشروطه‌طلبان می‌خواستند و می‌خواهند». درست هم می‌گویند. این است که عقلا خود را کنار کشیده‌اند تا عاقبت کار چه باشد؟ **پاورقی‌ها:** [۱] کنار، حاشیه [۲] منظور اعضای تندرو و آشوب طلب انجمن تبریز است. [۳] واژه انگلیسی اعتراض [۴] مجموعه آثار قلمی ثقةالاسلام تبریزی، ص ۲۰۴ و ۲۰۵.