کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با تأکید بر اهمیت مجلس ملی به عنوان مهمترین معروف زمان آغاز میشود و بیان میکند که تمام معروفها در سایه پایداری مجلس محقق میشوند. در ادامه، به پیامدهای نبود مجلس از جمله اضمحلال ملیت و عدم توانایی در اشاعه شرع انور اشاره میکند. سپس، حمایت از مجلس را بالاترین معروف و مبارزه با استبداد را لازمترین نهی از منکر میداند و این رویکرد را مطابق با آموزههای اسلامی و حفظ استقلال و شؤون اسلامیت معرفی میکند. در پایان، به شبهات و ایرادات مخالفان مجلس پاسخ میدهد و مفهوم صحیح آزادی را تبیین میکند که در راستای حفظ حدود شرعی و حقوق مردم است.
متن کامل گزارش
امروز معروفی از اقامه و استدامه مجلس مقدس ملی شیّد اللّه ارکانه مهمتر و بالاتر نداریم و تمام مسلمین خصوصاً علما و طلاب برای به پا داشتن این معروف سامی و مشروع عالی پایه، اهتمام فرمایند که تمام معروفها در سایه اقامه این معروف به پا داشته میشود.
هرگاه مجلس، قائم و برقرار نباشد عنوان ملیت و قومیت رو به اضمحلال خواهد بود و محلی از برای امر به معروف باقی نخواهد ماند و از برای مسلمین قدرتی به جهت اشاعه شرع انور نخواهد بود. نوامیس الهی در تحت این اتفاق ملی جاری خواهد شد، رفع ظلم و اقامه عدلکه اهم امور است در زیر لوای این مقصد عالی کاربسته خواهد گشت، حفظ اسلام و علوّ شریعتٍ خیرالانام بدون استحکام این اساس امکانپذیر نیست.
آیا اهل قفقاز میتوانند بیضه اسلام را حفظ کنند و امر به معروف نمایند؟ در صورت فقدان مجلس، ما هم به مثابه آنان خواهیم بود و دست نشانده ادیان خارجه. پس نقداً وقتی که ملاحظه تمام معروفها را میکنیم و نهی تمام منکرات را به نظر میآوریم معروفی از حمایت مجلس بالاتر پیدا نمیکنیم و نهی منکری لازمتر از قلع و قمع بنای استبداد نمیجوییم.
هر مُسلِم این مطلب را بهنظر تدبر و تفکر نماید و معنی «الاسلام یعلو و لا یُعلی علیه» را مد نظر آورد میبیند که مطلب همین است و تکلیف مسلمان در این دور از زمان فقط حمایت و جاننثاری مجلس ملی است که حفظ مال و جان و نگهداری قومیت و استقلال و پاس شؤون اسلامیت، تمام منوط است به این اساس قویم و منهج مستقیم و آنچه مستبدین خدعه میکنند و بعضی مُتلبّسان به لباس ریاست روحانی اشتباهکاری مینمایند، محض عناد و استرداد استبداد است وگرنه هیچ عاقل وطن دوست نمیگوید مجلسی که سراپا مشتمل بر مسلمین متدین و علمای واقعی است العیاذبالله مشروع نیست. این عبارات، صرف به جهت القای مفسده و تشویش ذهن مردم است. قوانین جاریه اروپا که برای اقامه قسط تأسیس شده به طوری مطابق اسلام است که گویی از همین شرع انور اقتباس کردهاند. ملت عیسویکه یک حکم کوچک از برای سیاست و نظم مملکت ندارند این طور ترقیکردهاند، ملت اسلامیّه که دقیقهای از مراسم سیاست و روابط قانونیه را فروگذار نفرموده، به واسطه اغراض شخصیه بعضی متلبسان، اینطور عقب مانده و در این باب مکرر نگارشاتکردهایم و مَثَلها آوردهایم.
امروز باید تمام مسلمین بکلمةٍ واحدةٍ با یکدیگر همآواز شوند و اقامه این معروف را بطلبند و لمحهای از کار نایستند و باید هریک به طوری ثابتقدم باشند که هرگاه تمام مردم برخلاف ایستند آن یک نفر تا آخرین نفس بکوشد و مقاومت نماید و حال آنکه حمد خدا را امروز هیچیک از افراد ملت و آحاد رعیت انکار ندارند و به تمام دل و جان خواهان دعا میباشند مگر معدودی از اشخاص که به یک جهتی از جهات، متعدی و جائر بودهاند.
گاهی میگویند [تأسیس مجلس] در ایران ممکن نیست و سلب انسانیت و همت از اهل وطن مینمایند. گاهی میگویند از مجلس چه دیدید؟ و گمان میکنند باید یک مجسمه به قدرکوه الوند مشاهد و مرئیگردد و این همه نتایج و ثمرات که ظرف همین مدت قلیل به ظهور رسیده مشاهده نمیکنند، زیرا که به چشم عداوت نظر میکنند. گاه میگویند آزادی به طوری میشود که کسی اختیار بستگان و خویشان خود نخواهد داشت و معنی آزادی به ترجمه میکنند و حال آنکه معنای آزادی، تعیین حدود طبقات و حفظ اموال و اعراض و ناموس و شرافت است نه اینکه مخالف با حدود شرعیّه و منافی با قواعد اسلامیه بوده باشد.
آزادی یعنی بی جهت کسی را با کسی کاری نیست و مثل سابق، احدی نمیتواند از حد خود تجاوز نماید و در املاک و اموال مردم دستاندازی نماید و یک حاکم مقتدر، زمام امر اهل یک شهر را به دست گیرد و در ارزاق و اسواق، تصرف مالکانه نموده مردم درمانده بیچاره را دچار تنگی و سختی نماید. آزادی معانی دقیقه و فواید رقیقه دیگر دارد که از علوّ مقام، هنوز احصاء نتوان کرد و در جای خود به عرض میرسانم و مبیّن و مشروح خواهیم داشت که حریّت و مساوات مفاد مضامین کتاب الهی و افادات سفرای آسمانی است.
**پاورقیها:**
[۱] استمرار
[۲] بلندمرتبه
[۳] اسلام برترین است و برتر از آن نیست.
[۴] راه روشن و آشکار
[۵] لباس بر تنکنندگان
[۶] جمع سوق: بازارها
[۷] مؤنث رقیق: ظریف
[۸] شمردن. در اصل: اصغا
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم, مجلس شورای ملی
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)