کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با یادآوری نقش علمای شیعه در حفظ دین اسلام و مذهب جعفری در طول تاریخ آغاز میشود و مسئولیت خطیر آنان را در عصر حاضر گوشزد میکند. سپس به وضعیت کنونی کشور اشاره کرده و مشروطهخواهان را متهم به تضعیف دین و دولت با شعارهای «عدالت» و «شوری» میکند. نویسندگان ابراز نگرانی میکنند که این اقدامات به انقراض دولت اسلامی و منسوخ شدن شریعت منجر شود. در ادامه، از اینکه دستورات عدل و شورا از کشورهای اروپایی میرسد، انتقاد شده و این وضعیت را نشانهای از غلبه کفر بر اسلام میدانند. در پایان، از دربار و شخص شاه به دلیل همراهی با مشروطهخواهان و غفلت از عواقب این فتنه انتقاد شده و از علما خواسته میشود که شاه را از خطرات پیش رو آگاه سازند و برای مقابله با بیدینان و ملحدان آماده باشند.
متن کامل گزارش
محضر مقدس علماء عظام و حجج اسلام اَدامَ اللَّهُ تَعالی ظِلالَهم الممدودَة عَلی مَفارِقِ المُسلِمینَ. نزدیک ۲ هزار سال است که از غیبت کبرای حضرت حجة بن الحسن عجّلالله تعالی فرجه میگذرد. در این مدت متمادی، علماء بزرگ و نُواب عامه در هر دوره رنجها برده و سختیها کشیدهاند و از بذل عمر و مال و مُهجّه [۳]، چیزی دریغ نداشتهاند تا دین اسلام و مذهب جعفری را یداً بید [۴] امروز به دست شما رسانیدهاند. شرح زحمات و خدمات و آثار قَلمیّه و مجاهدات عِلمیّه آن بزرگواران را در حفظ حِمای [۵] شریعت و حراست اساس اسلام، شماها خود بهتر از همه کس میدانید. در این عصر، تکالیف نیابت عامّه و مسئولیت تامّه، مِن جمیعالجهات به شما متوجه است. باید دین اسلام راکه ودیعه الهیه است لامحاله به همان قوّت و رونق و رواج که از اَسلاف گرفتهاید تسلیم اَخلاف [۷] بفرمایید. ولی امروز دشمنان شما در این مملکت به دستیاری منافقین، وضعی فراهم آوردهاند که دین شما و دولت شما، هردو را ضعیف کردهاند و در خطر عظیم انداختهاند.
جماعت آزادیطلب به توسط دو لفظ دلربای «عدالت» و «شوری»، برادران ما را فریفته به جانب لامذهبی میرانند و گمان میرود که در عصر ریاست روحانی شما، انقراض دولت اسلام و انقلاب شریعت خیرالانام واقع بشود و چیزی نگذرد که حریّت مطلقه، رواج و منکرات، مجاز و مسکرات مباح و مخدّرات مکشوف [۸]، و شریعت منسوخ و قرآن مهجور بشود و این سوء ذکر و عُوار [۹] عظیم در شرح احوال شماها ابدالدهر باقی بماند.
شما بهتر میدانید که دین اسلام که اکمل ادیان واهمّ شرایع است، این دنیا را به عدل و شوری گرفت. آیا چه افتاده است که امروز باید دستور عدل ما از پاریس برسد و نسخه شورای ما از انگلیس بیاید؟ اگر این سرّ سیاسی را از دارالخلافه و غیرها استکشاف فرمودید، خواهید دید که در این فتنه عظمی، بَرَزَالاسلامُ کلّهُ اِلَی الکُفرِ کُلّه. آن وقت داعیه اسلام را اجابت خواهید کرد و استغاثه ما را لبیک خواهید گفت. اما از دربار و دولت حیرت باید داشت و عبرت باید گرفت.
شخص اول [۳]، برخلاف مصلحت شرع و غبطه پادشاه، با این فرقه همراه است. تا خاک ابنعَلقَمی [۴] است عمر او باد. اعمام [۵] همایونی با گنجهای قارونی، خود را به کناری کشیدهاند. رجال دولت همه خاموش، همه مدهوش کَانَهُم خُشُبٌ مُسَنَّدة [۶] شدهاند. پادشاه اسلام پناه آیا خود غافل است یا متغافل [۷]؟ نمیدانیم. شاید وساوس وزراء خیانت شعار و دستائس دولتهای [؟] و افسونهای دردمندانه روزنامجات که امروز از وسایل تَهتَّک [۸] و تجرّی و ادوات تکسُّب و تکدّی [۹] شده است در ضمیر منیر تأثیر نموده، ذات اقدس را برای تسلیم کردن اسلام و تبدیل دادن شرایع و احکام، حاضر ساخته باشد.
علیالتقدیرَیْن [۱۰] بر شماها ای نواب امام و ای حُصون [۱۱] اسلام که خود را عند الله و عند الرسول موقوف و مسئول میشناسید، واجب است که پادشاه را از عاقبت این فتنه، تحذیر [۱۲] کنید بلکه خاطر خطیر را تکدیر [۱۳] بفرمایید که ما حاضرین میبینیم، و الشاهدُ یَری ما لا یری الغائِبُ [۱۴]،که هیکل مقدس اسلام باز به آواز جانگداز میفرماید: هَل مِن ناصِرِ یَنصُرُنی [۱۵] و به فضلالله تعالی طبقات حُمات [۱۶] اسلام، کرور کرور در هر صُقع [۱۷] از برای مجاهده با زنادقه و ملاحده [۱] حاضرند و به حکم جهان مطاع امام عصر ارواحنا فداه، فرمان شما را منتظرند.
فَیا خُلفاءِ الامام عَلی المُسلِمینَ و یا وَرَثَةَ الانبیاءِ والمُرسَلینَ، اَجیبوا داعِیَ اللَّهِ و بادِروا عَلی اسم اللَّهِ مِنْ غَیرِ اَنظارٍ.
جمادیالاولی من سنة ۱۳۲۵
**پاورقیها:**
[۱] اشاره به اقتباس متمم قانون اساسی کشور از قانون اساسی بلژیک و تا اندازهای قانون اساسی فرانسه و نیز ترتیب و تنظیم امور مجلس براساس پارلمان انگلستان است. ۲، برز... کله: همه اسلام در مقابل همه کفر ظاهر شد.
[۲] نزدیک
[۳] روح، جان
[۴] یدأ بید: دست به دست ۶، جمع سَلّف:گذشتگان
[۵] آنچه مورد حمایت و نگهداری است . ۷. جمع حَلّف: آیندگان ۹. عیب
[۶] منظور، میرزا علیاصغر خان امینالسلطان، ملقب به اتابک است که در ۱۳ ربیعالاول ۱۳۲۵ ق (یک ماه و اندی پیش از نگارش این لایحه) به صدارت رسیده بود.
[۷] ابن علقمی (۵۹۱-۶۵۶ ق)، وزیر دانشمند و شیعی مذهب مستعصم عباسی. او از وزرای سیاستمدار و با تدبیر عباسیان بود و مدت چهارده سال وزارت مستعصم را داشت. سرانجام در محرم ۶۵۶ ق، هلاکوخان مغول پس از محاصره بغداد، آن را فتح کرد و ابن علقمی را بار دیگر به وزارت گماشت. اما وی چند ماه بعد درگذشت. ۵ جمِع عَمّ: عموها. منظور، ظلالسلطان و کامران میرزا، از شاهزادگان مستبد و ثروتمند قاجار است.
[۸] مخدرات مکشوف: زنان، بیحجاب شده
[۹] اشاره به بخشی از سوره منافقون، آیه ۴ است که در توصیف منافقان میفرماید: چون آنها را ببینی... گویی، ۷. کسی که خود را به غفلت زند.
[۱۰] چوبهایی هستند به دیوار تکیه داده. ۸. پردهدری، هتک حرمت
[۱۱] علیالتقدیرین:در هر دو صورت ۱۲. بیم دادن، هشدار دادن
[۱۲] تکسب و تکدّی: کاسبی کردن و گداییکردن ۱۱. جمِع حِصن: پناهگاهها ۱۳. تیره کردن، آزردن
[۱۳] الشاهد... الغائب: شاهد و ناظر آنچه را که غایب نمیبیند، میبیند.
[۱۴] هل... ینصرنی: آیا کسی هست که مرا یاری دهد؟ اشاره به بخشی از سخنان امام حسین (ع) در روز عاشورا. ۱۷.گوشه، ناحیه
[۱۵] جمع حامی
[۱۶] زنادقه و ملاحد ( جمع زندیق و ملحد): بیدینان
[۱۷] فیا..، انظار: پس ای جانشینان امام بر مسلمانان و ای وارثان پیامبران و رسولان، دعوت کننده خدا را اجابت کنید * تاریخ مشروطه ایران، ص ۴۱۰. و به نام خدا و بدون درتگ بشتابید.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, علما, مشروطه خواهان
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)