بسم‌الله الرحمن الرحیم. خدمت عموم برادران دینی و اخلاء[۱] ایمانی باکمال توقیر و احترام زحمت می‌دهیم. با اینکه از ابتداء، بعضی تدابیر و اقدامات حضرات آقایان متوقفین زاویه مقدسه حضرت عبدالعظیم(ع)[۲] را پسندیده نداشتیم و کراراً با واسطه و بلاواسطه به نَصح[۳] و موعظه خواستیم ایشان را از آن حرکات، مُرتَدِع[۴] نمائیم، نشد و به هیچ وجه نصایح ما را قبول نکردند تا اینکه منتهی شد به مهاجرت ایشان به زاویه مقدسه و همه وقت سَورَت[۵] هیجان برادران خود را به خواهش و تمنی و الحاح[۶] فرو می‌نشاندیم. و در این مدت هم که حضرات آنجا توقف دارند مکرر به وسائط[۷] بی غرض، اصلاح حال و رفع اختلال را با بیانات صحیحه خواستار شدیم و اجابت نشد. روز گذشته چون هیجان ملت را فوق‌العاده دیدیم و انخماد نائره[۸] را از عهده خواهش خودمان خارج دانستیم و در راه تقویت این اساس مقدس[۹] و تأمین نفوس و قلع ماده فتنه از هیچ اقدامی مضایقه نداریم، به طوری که از ملت مختفی[۱۰] بود، حرکت نموده و به زاویه مقدسه در منزل ایشان ورود کردیم و آنچه لازمه نصح و اندرز بود به لسان برهان بلکه با تضرع و الحاح نمودیم. عَلِم اللهُ تعالی[۱۱] با کثرت مذاکرات، هیچ مقصود صحیح معتنابهی[۱۲] از ایشان نفهمیدیم، فقط اظهار گله‌مندی از مذاکرات بعضی از وکلاء محترمین داشتند. و با وجود اینکه ما ساحت تمام وکلاء محترمین را که امروزه امناء[۱۳] ملت هستند از لوث هر تهمت، پاک و هریک ایشان را به بی‌غرضی می‌شناسیم و خادم خیرخواه این ملت می‌بینیم و حامی قواعد شرع و متعصب در کلمه جامعه اسلامیه می‌دانیم، همه را با لسان لیّن تکلم کردیم[۱۴]. با وجود این، چند نفری از ایشان جداً از اجابت مسئول[۱] ما امتناع و تَجافی[۲] نمودند و این فتنه که لامحاله موجب سَفک دماء[۳] و سلب امنیت است به چیزی نشمردند. چون از حصول نتیجه مأیوس شدیم مراجعت کردیم. این بود تفصیل حال ما. حال خواهشی که از شما برادران داریم و با غیرت [و] فتوتی که در شماها سراغ داریم [و] واثق به اجابت هستیم[۴]، این است که از تعرض به حال حضرات کلیةً سکوت نموده و با کمال اهتمام در خمود نائره[۵] فتنه و فساد کوشش کنید و بر خون برادران خود که تحمل این همه زحمات را در راه وِقایه[۶] آن کرده‌اند ترحم بکنید. از شما استدعا می‌کنیم و حرمت دین اسلام را پیش شما شفیع قرار می‌دهیم که از تعرض به نواحی فساد و فتنه‌کناره نمائید و ما را پیش اجانب خجل و شرمسار نخواهید و هیچ احتمال ندهید که به این وضع‌ها بشود رخنه در این مقصد مقدس کرد. کمال اطمینان به عنایات حضرت ولی عصر ارواح العالمین فداه است که با این ضعف حال مملکت، و اختلال امور مسلمانان، البته صرف توجه از این مشت شیعه ضعیف نخواهند فرمود و این نعمت غیرمترقبه[۷] که به ما مرحمت فرموده سلب نمی‌فرماید. بحمدالله رب‌العالمین عموم علماء اعلام این بلد و سایر بلاد، خاصه حجج اسلام عراق عرب[۸] دامت ظلالهم و عامه مسلمانان در تقویت این مقصد مقدس اسلامی بذل جهد دارند و ما خدام شما برادران هم تا جان در بدن داریم این مقصد مقدس را از دست نداده و چون اعلاء کلمه حقه و قوّت دین اسلام و امنیت بلاد و آسایش عباد را در تشیید این اساس مقدس می‌دانیم از بذل مال و جان مضایقه نداشته و نخواهیم داشت و مطمئن باشید که از مخالفت این مخالفین، خللی به این بنای مقدس وارد نخواهد آمد. البته شما مسلمانان هم چون می‌دانید که ما غرضی جز صلاح عامه نداشتیم و نداریم، این خواهش ما را قبول کرده و همانطور که وکلاء محترمین ایّدهم الله تعالی با نهایت بی غرضی رأی داده‌اند، اجرا داشته و با کمال قوّت قلب از تعرض به حال حضرات صرف نظر کرده و در موجبات تقویت اساس مقدس، با اتحاد همت و اتفاق‌کلمه، مساعی جمیله مبذول می‌دارید و رفع این فتنه را در عهده ما دعاگویان و وکلاء محترمین دانسته به کلی فارغ‌البال باشید. حرّره الاحقر: عبدالله الموسوی البهبهانی، الاحقر: محمد بن الصادق الحسینی الطباطبائی **پاورقی‌ها:** [۱] جمع خلیل: دوستان [۲] منظور حاج شیخ فضل‌الله و همراهان اوست. [۳] نصیحت، اندرز [۴] منصرف [۵] تندی، شدت [۶] اصرار [۷] جمع واسطه [۸] انخماد نائره: فرونشستن شعله فتنه [۹] منظور، نظام مشروطه است. [۱۰] پنهان [۱۱] علم‌الله تعالی: خداوند متعال آگاه است. [۱۲] معتنابه: قابل توجه [۱۳] جمع امین: افراد مورد اطمینان [۱۴] با لسان لین تکلم کردیم: با زبان ملایم سخن گفتیم. [۱] درخواست [۲] اجتناب، کناره‌گیری [۳] سفک دماء: خونریزی [۴] واثق به اجابت هستیم: مطمئن به قبول هستیم. [۵] فرونشستن آتش [۶] محافظت [۷] منظور از نعمت غیرمترقبه، مشروطیت است. [۸] منظور از حجج اسلام عراق عرب، مراجع و علمای مشروطه خواه نجف اشرف است.