کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
عموم مسلمانان در مورد مطابقت قوانین مجلس شورای ملی با شرع و نقش مجتهدین در تشخیص این مطابقت، از علما سؤال میکنند. در پاسخ، علما با ابراز تعجب از این نگرانی، تأکید میکنند که قوانین مجلس محترم نمیتواند مخالف شرع باشد، زیرا مملکت اسلامی و پادشاه و وکلای مجلس مسلمان هستند. همچنین، تصریح میشود که تشخیص موافقت یا مخالفت قوانین با شرع بر عهده علمای اعلام و مجتهدین عظام است و فصلی در قانون اساسی به این موضوع اختصاص خواهد یافت. در پایان، علما بر اتحاد خود در تقویت مشروطیت اسلامی تأکید کرده و ابراز امیدواری میکنند که نتایج مجلس در تقویت دین اسلام مؤثر باشد.
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین. عموم اهل اسلام، خدمت علماء اعلام، حجج اسلام آیات الله فی الانام، ادام الله برکات وجودهم علی کافّة الانام عرضه میدارند چون در بلاد اسلام از بابت مجلس مقدس شورای ملی شیدالله بنیانه که تأسیس شده در اضطراب و وحشت میباشند که مواد قانونیه آن بر وفق قواعد شرعیه اسلام خواهد بود یا نه، و همچنین تمیز موافقت و مخالفت آن مواد موضوعه با قوانین اسلامی به عهده مجتهدین عظام کَثَّرالله امثالهم میباشد یا خیر؟ اگر چنانچه اختلافی بین علماء راشدین در خصوص این دو سؤال نیست مرقوم فرمایند و به خاتم شریف مختوم فرمایند که خیلی محل حاجت است. به عبارة اخری حفظ دماء عدهای از مسلمین خواهند فرمود در تعیین این دو سؤال.
**جواب**
بسم الله الرحمن الرحیم. علم الله کمال تعجب و حیرت دارم از این اضطراب و وحشت مسلمانان، چگونه میشود که قانونی در این مجلس محترم بر خلاف شریعت مقدسه صادر شود و حال اینکه مملکت، مملکت اسلام و پادشاه، پادشاه مسلمانان و تمام و کلاء محترمین مجلس مقدس، مسلمان متعصب [هستند]. کمتر روزی است که این مطلب در مجلس مذاکره نشود، بلکه اغلب ایام، تمامت وکلا به لسان واحد اظهار میدارندکه هیچ تخطی از قواعد شرعیه نمیشود. الحاصل هیچ شبهه و شکی نیست که قوانین موضوعه مجلس محترم باید مخالف با قواعد متقنه شرع مقدس نباشد و همچنین در اینکه تمیز مخالفت و موافقت، با علماء اعلام و مجتهدین عظام است و باید همیشه عدهای از علماء متدینین اسماً قائم به اداء این مهم باشند و تمام علماء اعلام و وکلاء مجلس محترم در این دو مسئله متفق اند و فصلی که متضمن این دو مسئله باشد در قانون اساسی درج خواهد شد و البته به نظر عموم مسلمانان خواهد رسید.
و بحمدالله تعالی علماء این بلاد و سایر بلاد، متفق الکلمه و متّحدالهمّه در تقویت اساس مشروطیت اسلامیه، بذل مساعی جمیله میفرمایند و امیدواریم به عنایت حضرت ولی عصر ارواح العالمین فداه، نتایج حسنه این مجلس مقدس در تقویت مبانی دین اسلام و تشیید احکام حضرت خیرالانام، مشهود و مرزوق[۱] گردد. و السلام علی من اتبع الهدی و رحمةالله و برکاته. حرّر فی سلخ[۲] شهر ربیع الثانی من شهور سنة ۱۳۲۵ هجری.
خادم شریعة الطاهره: عبدالله الموسوی البهبهانی، محمدبن صادق طباطبایی، الداعی: فضل الله النوری، [چند اسم و مهر ناخوانا]
**پاورقیها:**
[۱] نصیب
[۲] پایان (هر ماه قمری)
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)


