انصاف آن است که با آنکه جماعت قزلباشیه[۱] را در حرب توپ[۲] چندان مهارتی نیست، در این مّعارِک[۳] در مقابل کوه آتش ایستاده، داد مردی و مردانگی را دادند. افسوس که در سلطنت آن کشور[۴]، دوامی و انتظامی نیست و اگر فی‌الجمله نظم و نَسّقی بود و اندکی به طول می‌انجامید، مانند عصر پادشاهان کیان[۵]، تمام سلاطین، نواله‌خوار[۶] خوان احسان و مطیع باجگذار ایشان می‌شدند. **پاورقی‌ها:** [۱] منظور سپاه ایران است. [۲] جنگ زمینی با استفاده از توپ. [۳] منظور جنگ‌های اول ایران و روس است که از ۱۲۱۸ تا ۱۲۲۸ ق به طول انجامید. [۴] منظور حکومت فتحعلی‌شاه قاجار (۱۲۱۲ - ۱۲۵۰ ق) است. [۵] دومین سلسله پادشاهی تاریخی- افسانه‌ای ایران پس از پیشدادیان. پادشاهان این سلسله، کیقباد، کاروس، کیخسرو، کی‌لهراسب، کی‌گشتاسب، بهمن، همای، داراب، و دارا هستند. [۶] جیره‌خوار