کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این سند شامل دو بخش است: ابتدا، نامهای از علمای مازندران به علمای تهران که در آن از وضعیت نابسامان و اغتشاشات در مازندران شکایت شده و از هیئت وکلا و وزرا درخواست رسیدگی و جلوگیری از اتلاف نفوس و اموال میشود. سپس، سؤالی از وزرای مسئول مطرح شده که در آن علمای مازندران و سرکردگان محلی، با اشاره به وظایف دولت در تأمین آسایش و انتظام مملکت، از بیتوجهی به وضعیت مازندران و قطع شدن رشته آسایش اهالی آنجا گلایه میکنند. در پایان، هیئت وزرا در پاسخ به این شکایت، ضمن تصدیق اغتشاشات و تأکید بر وظیفه دولت در تأمین آسایش عمومی، اعلام میکند که برای جلوگیری از اغتشاشات مازندران و تأمین امنیت آنجا، اردویی به نزدیکی دماوند اعزام خواهد شد و از علمای مازندران نیز درخواست تأیید و همکاری میشود.
متن کامل گزارش
بار فروش به طهران، توسط جناب مستطاب ثقهالاسلام ملجاءالانام آقا میرزا محسن دامت افاضاته. خدمت جنابان مستطابان عموم علمای اعلام و حججالاسلام دارالخلافه طهران دامت برکاتهم، عرضه میداریم: نمیدانیم چه بدبختی است که توجه کرده است. تمام ایران که غیر از اتلاف نفوس و اَعراض [۲] و اموال، نتیجه عاید نشد. هیئت وکلای محترم که ارکان مملکت میباشد، چگونه میشود منع از سوء سلوک و تدابیر مصادر عمل نمیفرمایید؟ در باب انقلاب جزوی خطه [۳] مازندران، شرح حال و عرض اصلاح از طرف عموم ملت این خطه، به مقام جلیل هیئت وزراءِ مسئول دام اقباله، عرض داشتیم. به مخابره حضوری عین آن را سؤالاً و جواباً عرضه میداریم و استدعای تکلیف دعاگویان و عموم ملت مازندران را خواهانیم.
بر تمام وکلای مقدس فریضه است که مجدانه اقدام بفرمایند که اغراض شخصی را بردارند تا در مقام ضرورت به مقام حفظ حدود، حاضر شویم.
***
**سؤال از وزراءِ مسئول**
پس از عرض سلام و اظهار خصوص عقیدت، عرایض توقیرانه [۴] عموم علمای مازندران و سرکرده و صاحبمنصبان، حضور مبارک اولیای امور، عامه مملکت ایران و وزارءِ عظام دارالخلافه طهران شید الله تعالی ارکانهم، در عوالم خیرخواهی مملکت و وطنپرستی و در حال بیغرضی [۵]، اِستعلام [۶] مینماییم که از آنجایی که اولیای امور عامه به وظایف متقابل، قبول انتظام مملکت نموده، آرایش و آسایش مملکت \[را\] بر ذمّه خود گرفته، چه جهت دارد که اکثر از ولایات انقلاب و اغتشاش \[است\]؟ مِنجمله چندی است که \[در\] مازندران به کلی رشته آسایش عموم اهالی ما قطع شده و بکلی از چنین مملکتی [۷] که شاید به جهاتی اهمیت آن به سایر بلاد بیشتر \[است\]، صرفنظر فرمودند. مسلم است که مازندران هم دارای عقلا و سرکردهها و ارکان که خانواده اهمیت خدام قدیمه دولت ایران که الیوم لایق و شایسته هرگونه خدمت و مراتب در انتظامات مملکت و حب وطن از دیگران اَحَقٌ [۱] و اولی باشند، معذالک تمام را متفقاً طرف رنجش قرار داده، چشم از همه شئونات و اعتبارات پوشیده و جداً به طرفیت ناچار شدند.
استدعای دولتخواهانه که توجهی در اعطای حقوق اهالی مازندران و مراقبت به حدودی که اسباب امیدواری عموم مملکت است، غفلت نفرمایید، که به نظر قاصرین دچار [۳] محاذیر [۴] صعب و سخت خواهیم واقع شد. رفع غوائل [۵] را به طوری که تصویب اولیاء امور است، اعلام فرمایید تا اقدامات لازمه بشود.
دعاگو: شیخ کبیر، صادقالحسینی، دعاگو: شیخ جعفر، داعی: علامه، دعاگو: سیفالاسلام، دعاگو: شیخ محمد، حاج میرزا احمد، دعاگو: شیخ ابوالقاسم، آقا میرزا محمدباقر، دعاگو: شیخ غلامعلی
**جواب هیئت وزراء**
خدمت جنابان مستطابان ملاذی الانام آقایان علمای اعلام سلمهم الله تعالی.
در ضمن مخابره حضوری که اشاره اغتشاش بعضی ولایات فرمودهاید، تصدیق میکنیم که رأفت و اغماض دولت تا یک درجه سبب ظهور انقلاب و تجری [۶] شده، مسلم است دولت در مقابل این نوع تجریات ساکت نخواهد نشست، چون آسایش عموم اهالی ایران و جلوگیری از خودسریها - عملی که قهراً تولید عدم آسایش میکند - فریضه ذمه دولت است.
نظر به این که جلوگیری اغتشاش مازندران هم آسایش اهالی آنجا به واسطه اهمیت موقع، لازمتر میدانیم؛ لهذا اردوی کامل به اردویی که فعلاً در نزدیکی دماوند است تقریباً ملحق خواهد شد که تدارک آسایش اهالی را از هر جهت فراهم نماید. بدیهی \[است\] جنابان مستطابان عالی نیز که همیشه خیرخواه و طالب نظم و امنیت مملکت بودهاند، با نیت حسنه دولت در آسایش عموم، تأیید خواهد نمود.
هیئت وزراء
**پاورقیها:**
[۱] لایقتر، سزاوارتر
[۲] جمع عرض: آبروها
[۳] در اصل: دوچار
[۴] جمع محذور: مشکلات، موانع. در اصل: محاریر
[۵] جمع غائله: فتنهها، آشوبها
[۶] گستاخی
[۷] سرزمینی
اطلاعات تکمیلی
زبان اصلی: فارسی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حکومت
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)