بسم الله الرحمن الرحیم جناب مستطاب عمادالمله و لسانها بل جَنانها[۱] و ارکانها آقای مؤیدالاسلام دام تأییده. مرقومه محترمه مورخه ۲۴ رجب رسید. در مسئله [تحریم] امتعه روسیه چون قدری امارات[۲] بی‌حسی و عدم التفات ایران به وظایف وطنیه و ملیّه مشهود بود، خیلی افسرده بودیم که چرا به این درجه عِرق ملیت و حس دیانت از همه مسلوب و از این مجاهده اقتصادیه هم تکاهل[۳] نمایید؟ این اوقات بعض اخبار ساره واصل و به توسط "انجمن سعادت" در شهر[۵] رجب به بعض مراکز تجارتی تلگراف کردیم که مقدمات این امر را - به طوری که بدون تضرّر مسلمین، حکم به تحریم موقت صادر شود - فراهم نموده، به این خادمان شرع انور خبر دهند. وصول جواب از مراکز تجارتی را منتظریم که بعون الله تعالی آنچه تکلیف دینی و وطنی مقتضی است، اقدام شود. اما مطلبی را که از اشاعات کاذبه واصله از نجف اشرف اشاره فرموده بودید، چند روز قبل از جناب حاجی محمدعلی تاجر بادامچی تبریزی هم مکتوب مفصلی رسید، متضمن همین اکاذیب و اشاعاتی که از نجف اشرف به ایشان رسیده. جوابی که به ایشان نوشته‌ام چون صورت آن محفوظ بود، امضا و مُهرکرده، لَفا[۶] ایفاد می‌شود. از قرار مکاتیب[۷] عدیده که از اسلامبول و جاهای دیگر رسید، همین اکاذیب و مفتریات[۸] را به اسلامبول و سایر نقاط مهمه هم نوشته، در جراید ترکی و فارسی و غیرهما، چون به همه ربط دارند، درج کرده. و حتی اذهان اولیاءِ دولت علیّه عثمانی ایدهم الله تعالی را هم به یک درجه از این اکاذیب و مفتریات مشوب نموده‌اند. ما هم که غالباً نه از مندرجات جراید مطلع و نه در مقام رد و تکذیب و اعتراض هستیم. آنچه تحقیقاً به دست آمده، تمام این اشاعات و اکاذیب از دو منشأ ناشی است: یکی، از شعبه "انجمن سرّی" مرکب از ملاحده[۱] و معاندین اسلام که در طهران منعقد است و به نجف اشرف و اسلامبول و سایر نقاط مهمه هم شعبه دارد. انجمن مذکور، چون سلب نفوذ و محو مقام ریاست روحانیه اسلامیه را مقدمه وصول به مقاصد ملعونه خود و محو آثار اسلامیت ایران دانسته و با اغلب جراید و مجلات و غزت[۲] های ترکی و فارسی و غیرهما هم ارتباط دارد، لهذا این اکاذیب و مفتریات را به این غرض نشر می‌دهد. برادران دینی ما از منشأ بی‌خبر و گمان واقعیت می‌کنند. دوم، بعض اتباع و کارکنان همسایه‌ها[۳] در نجف اشرف، از ابتداءِ گفتگوی مشروطیت تا حال، به صورتی خود را هواخواه مشروطیت ایران قلمداد نموده و به همین وسیله به همه جا مرتبط شده. تا حال پلتیک[۴] دولت متبوعه خود را طور دیگر مقتضی می‌دانستند[۵]، ما هم ملتفت بودیم و پرده پوشی می‌کردیم. حالا چون مطلب به یک درجه از پرده پوشی گذشت و از طرف دیگر پولتیک متبوعشان هم طور دیگر اقتضا نمود، چون آخرین علاج تخلیص[۶] ایران از چنگال آنها متوقف به اقدام دیگری از داعیان است، لهذا این اکاذیب و مفتریات را برای آن که زمینه آن اقدام را از میان بردارند، اشاعه می‌دهند. مقام کیاست و فراست جنابعالی البته اجل و ارفع[۷] از آن است که منشأ این اکاذیب و مفتریات، بر آن جناب مستور[۸] باشد. تحیر ما از بعضی جراید اسلامبول است که چرا باید این مقدار را ملتفت نباشند که تخلیص[۹] ایران از تجاوزات ظالمانه روس که حقوق وطنیه و ملیّه و بلکه بشریه ما را لگدکوب حملات ظالمانه خود نموده، از اهم تکالیف دینیه خود می‌دانیم و تا آخرین نفس در اداءِ این وظیفه و قیام به این تکلیف به جان حاضریم. ان شاء الله تعالی. چنانچه جنابعالی رسماً تمام این اکاذیب و مفتریات مندرجات جراید مذکوره را از جانب داعیان تکذیب فرمایید، خیلی به موقع و از جهاتی شاید لازم باشد. و یک مطلب دیگر را هم محض مزید تنبیه خاطر شریف لازم است اطلاع دهم. تمام عداوت این دسته دشمنان دین و وطن ما که برای اعدام[۱۰] اسلامیت و استقلال ایران در نجف اشرف هم شعبه دارند، بعد از شخص ما دو نفر یعنی حضرت آیت‌الله خراسانی مد ظله و احقر، در مرتبه ثانیه، به جناب مستطاب صفوه‌الفقهاءِ و المجتهدین الاعلام، رکن‌الاسلام آقای آقا میرزا محمدحسین نائینی دامت برکاته متوجه و بلکه نسبت به شخص ایشان از جهات عدیده که باید خاطر شریف مسبوق باشد، غرضانیت و عداوت و حسدی فوق‌العاده دارند، و از اشاعه هر کذب و افتراء به ایشان خودداری ندارند. این نکته را هم لازم است متذکر و در قیام به وظیفه‌ای که در عهده مثل جناب مستطاب است، مبادرت فرمایند. در خصوص طبع و نشر تلگراف مورخه ۱۶ ج ۲ گویا از بلاهایی که از این اداره سازی‌ها و دسته‌بندی‌ها به اساس قویم مشروطیت رسید و ملت فلکزده ایران را که نوعاً عاشق مشروطیت بودند، به ضدیت وادار نموده، خاطر محترم مسبوق نباشد؛ چون علاج این بلاها منحصر بود که برائت ساحت مشروطیت مظلومه را از این مفاسد، عموم ملت بفهمند، و بدون طبع و نشر چنین مقاله مشروحه ممکن نبود. لهذا شرعاً عقلا لازم دانستیم که این تلگراف منتشر شود. الحمد لله به یک درجه این اثر بر آن مترتب و چنانچه بعون الله تعالی مندرجاتش مُجری گردد، اتحاد کلمه ملیّه - که وسیله منحصره حفظ مملکت و قطع طمع اجانب است - حاصل خواهد بود، ان شاء الله تعالی. و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم. جزمن‌حرره الاحقر: عبدالله المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] جنان: قلب، باطن [۲] نشانه‌ها [۳] سستی [۴] جاری [۵] ماه [۶] پیوست، ضمیمه [۷] نامه‌ها، نوشته‌ها [۸] افتراها، دروغ‌پراکنی‌ها [۹] جمع ملحد: بی‌دینان [۱۰] تلفظ ترکی واژه فرانسوی گازت: روزنامه [۱۱] منظور، دو دولت انگلستان و روسیه است. [۱۲] سیاست [۱۳] در اصل: می‌دانست [۱۴] رهایی [۱۵] بالاتر [۱۶] پوشیده [۱۷] رهایی [۱۸] نابودی