کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این نامه با ستایش از خدمات آخوند خراسانی در برقراری مشروطیت آغاز میشود و نقش بیبدیل ایشان را در این مسیر یادآور میشود. در ادامه، بر لزوم حفظ احترام و شئونات مقام روحانیت به عنوان اصلی دینی و ضامن شرف، سعادت و ترقی ایرانیان تأکید میکند. سپس، با اشاره به بازگشت مشروطیت پس از استبداد صغیر به واسطه احکام مراجع، نفوذ روحانیت را تنها راه نجات ایران از چنگال اجنبیان معرفی میکند. در پایان، به دسیسههای دشمنان اسلام و ایران برای تضعیف نفوذ مراجع مشروطهخواه اشاره کرده و با استناد به آیه قرآن، بر اتمام نور الهی تأکید میکند.
متن کامل گزارش
جناب مستطاب آقا میرزا مهدی آیتالله زاده خراسانی!
چنانچه ما به شخصه میدانیم و بر عالمیان هم پوشیده نیست، در وقتی که احدی در میان نبود و صدایی از هیچ سری بیرون نمیآمد، پدرتان، آخوند خراسانی بزرگترین خدمات را بر اساس مشروطیت فرموده، این بنیان قویم [۱] را مستقیم ساختند، قدماً و درماً در این طریق گوی مسابقت را از عموم ایرانیخواهان و اسلامپرستان ربودند. حق این است که خدمات تاریخی این وجود محترم را تا ابد ایرانیان فراموش نتوانند نمود.
ایرانیان بدانند حفظ احترام و شئونات مقام منیع ریاست روحانی اسلام علاوه بر این که از اصول مذهب و دیانت حقه آنهاست، شرف و سعادت و نجات و ترقی آنان هم منوط به حفظ احترامات و شئونات این مقام منیع است. هیچ دلیلی حسیتر از واقعه برگرداندن استبداد صغیر به مشروطیت کنونی نیست که نبود مگر از احکام صادره این مقام منیع. و هر گاه از هیمنه [۲] و نفوذ مقام منیع ریاست روحانی اسلام نبود، متجاوزین به حقوق ایران، کار را یکسره کرده بودند. و امروز هم نجات دهنده ایران از چنگال اجنبیان جز این مقام منیع متصور نیست. و هیچ شبهه نتوان نمود که دشمنان اسلام و طماعین به ایران برای درهم شکستن نفوذ خداداد مقام منیع ریاست روحانی اسلام به هزاران دسایس و وسائل کاذبه مجعوله متوسل شده تا بلکه بتوانند نفوذ آیات باهرات [۳] را از قلوب ملت اسلام زایل نمایند. وَ اللهُ مُتِمُّ نُورهِ وَ لَو کَرهَ الکَافِرُونَ [۴].
**پاورقیها:**
[۱] استوار، راست
[۲] هیبت، عظمت
[۳] منظور، مراجع مشروطهخواه نجف اشرف است.
[۴] صف، ۸: خدا کامل کننده نور خود است، گرچه کافران خوش نداشته باشند. * [روزنامه] حبلالمتین، س ۱۸، ش ۸، مورخ ۹ شعبان ۱۳۲۸ ق، ص ۷، ۸.
اطلاعات تکمیلی
محل وقوع: کلکته (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: میرزا مهدی خراسانی
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)