ان شاء الله تعالی به افاضت، پاینده و به مزید تأیید و تسدید[۲]، مخصوص خواهید بود. رقیمه[۳] شریفه مورخ ۶ شهر شعبان عزّ وصول بخشید. شرحی که از اکاذیب و مُفتَریات واصله از نجف اشرف و متهم نمودن بزرگان دین و اَساطین مذهب به ارتباط با قنسول روس و اسلام‌فروشی و درج این اکاذیب و مفتریات در جراید ترک و فارسی، مرقوم فرموده بودید عجب بر عجب افزود! الحمد لله رب العالمین که از صدمات وارده بر انبیاء و اوصیاء علیهم افضل الصلوه و السلام حظ وافر و نصیب کاملی برای این خدام شرع انور مقدّر بوده، سَبّ و شَتم مستبدین، شماتت و ملامت طبقات مخالفین، خیانات موافقین صوری، شُعَب خرابی مرکز و بلاد، تَوارُد[۶] شکایات، بر وجهی که گویا این بلاها را خودمان بر سر مردم آورده‌ایم، حملات جاهلانه یا عامدانه تمام طبقات بر اساس مشروطیت و اسلامیت و استقلال مملکت الی غیرذلک، از مصائب وارده از مشروطه‌خواهان اَجرُهم جَمیعاً عَلَی الله! خوب اسلام‌پرستی و مشروطه‌خواهی و حقوق ماها را رعایت، و حق‌شناسی را ادا کردند! تفصیل مکتوبی که در جواب قنسول روس نوشتیم، و نفرت خودمان و تمام ملت را از بقای قشون روس در ایران و مُوَدّی[۷] بودن به قطع روابط تجارتیه و مناسبات جواریه و غیرهما را اظهار کردیم، به جناب مستطاب حاجی رضاقلی آقا نوشته‌ام، ملاحظه فرموده مندرجات جراید را تکذیب فرمایید. اجمالاً پلتیک همسایه‌ها تمام قوای مادیه و معنویه ایران را که ممکن بود جلو خیالات آنها سدی باشد همه را اعدام کرد، فقط چیزی که برای روز مبادای این مملکت باقی مانده و ممکن است با تمام این موجبات تشّتت و تَفرّق کلمه که فراهم نموده‌اند، باز هم موفق به اصلاح و علاج شود، به همان قوه روحانیه منحصر، و تمام همت آنها هم مصروف به اعدام این قوه و متوجه این مقتدا[۲] شده است. یک دسته، مردمان لامذهب و معاندین اساس دیانت اسلامیه هم که حالش معلوم است، بالطبیعه و بدون محرک داخلی و خارجی، دشمن قوای روحانیه بوده و هستند، و از هیچ اقدامی فروگذاری ندارند، حالا که محرک قوی هم باشد، بدیهی است چه خواهند کرد. دسته دیگر، اگر چه طبعاً معاند اساس مسلمانی و دشمن قوه روحانیه نباشند، لیکن دسایس مخفیانه، آنها را هم مِن حَیثُ لا یَشعُر[۳]، گول[۴] و به اعدام این قوه به عنوان این که از این به بعد مضر است وادار نموده است. حالا مکاتیب[۵] و اشاعات کاذبه[۶] و کاغذپرانی‌ها که از نجف اشرف شده، از کدامیک از این دو سه قِسم و یا مرکب از هر سه قسم است، کار نداریم. جراید خارجه هم آنها که طرفدار پلتیک روس هستند، خودشان در جعل اینگونه اکاذیب البته خودداری ندارند، و غیر از این نباید از آنها متوقع بود. از جراید داخله هم کسانی که به یکی از این دو سه جهت، مسلکشان اعدام این قوه حافظه ملیت است، آنها هم که حالشان معلوم است و توقعی نباید داشت. فقط کمال حیرت تعجب ما از گازت[۷]ها و جراید اسلامی ترکی و فارسی مطبوعات اسلامبول است که چرا باید مفاسد و مضار اشاعه اینگونه اکاذیب بدیهیه را که مآل آن اضمحلال اسلام و اتلاف ایران است تصور نکنند و این اراجیف را مانند سایر اخبارات عادیه یومیه که صدقاً ام کذباً[۸] دارای چندان اهمیتی نیست پنداشته، به جای آن که تکذیب رسمی کنند، به درج آنها مُسارَعت[۹] و مقاله‌پردازی کنند و به حفاّظ[۱۰] دین مبین، و حُماه[۱۱] حوزه مسلمین، فروختن دین و وطن اسلامی را به دَراهِم بَخس[۱۲] نحس نجس نسبت دهند! یا سبحان الله! لَقَد بَدَأنا مِنهُم الدهرَ عَجَباً![۱۳] در چنین موقعی که اوقات، با تهیه مقدمات مجاهده اقتصادیه تحریم امتعه، و موجبات اتحاد عشایر و ایلات و نحو ذلک مصروف، و اجتماعی اگر داشته باشیم برای این مذاکرات بوده و هست، بدیهی است اشاعه و نشر این اکاذیب از مرکز نجف اشرف، از اشخاص معلوم‌الحال، برای گسیختن رشته خیالات و مسلوب‌الاثر شدن اقدامات است. اگر اسلام‌پرستان و هواداران استقلال ایران، قوه دافعه دیگری برای تخلیص از این مهالک مهیا و حاضر کرده دارند، خوب است آن قوه مادیه و معنویه را به ما هم ارائه و اعلام کنند تا بدانیم که بحمد الله چنین قوه‌ای حاضر است و بدون حاجب[۱] به جعل نشر این اکاذیب و مقاله پردازی‌ها[ی] ارباب جراید، در به روی خود ببندیم و همه را به خودشان واگذاریم و از خستگی چهارساله راحت شویم؛ و الا بدانند این هَفَوات[۲] و اکاذیب و مُفتَریات از چه منشأ و از برای چه غرضی اشاعه و انتشار داده می‌شود؟ بیش از این به پای خود و ریشه و اساس اسلامیت و استقلال ایران تیشه نزنند و جامعه ملت ایرانیان را بر رونق مرام اعادی[۳] دین و وطن اعدام[۴] نکنند و قوه روحانیه را برای روز مبادایی نگاه دارند! نه حفظ اساس قویم مشروطیت، و نه استقلال ایران هیچیک از نفوذ قوه روحانیه تا مدت‌ها مستغنی نخواهند بود، لااقل به مقداری که این بار به سر منزل رسد، این قوه حافظه و جامعه ملیت حاضره را از دست ندهند. ان شاء الله تعالی، زیاده چه تصدیع شود. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. حرره: عبدالله المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] لطف و عنایت [۲] هدایت کردن به راه راست و درست [۳] نامه [۴] اکاذیب و مفتریات واصله: دروغ‌ها و اتهام‌های رسیده [۵] ستون‌ها، ارکان [۶] پی در پی وارد شدن [۷] منجر [۸] واژه انگلیسی سیاست [۹] نابود [۱۰] در اصل: مقتدر [۱۱] من حیث لایشعر: از آن جهت که آگاهی ندارند. [۱۲] فریب دادن [۱۳] نامه‌ها، نوشته‌ها [۱۴] اشاعات کاذبه: شایعه‌های دروغین [۱۵] مجله [۱۶] صدقاً ام کذباً: به راست یا دروغ [۱۷] شتافتن، پیشی گرفتن از یکدیگر [۱۸] جمع حافظ: نگهبانان [۱۹] جمع حامی: پشتیبانان [۲۰] دراهم بخس: پول‌های کم بهای انداک [۲۱] احتمالا اشاره به سخن معروف حضرت زهرا (س)، در جمع زنان مدینه است که فرمود: اکنون بیا و بشنو (از دلیل‌های واهی آنها) و هر قدر عمر کنی، دنیا شگفتی‌های تازه‌ای به تو نشان می‌دهد. [۲۲] واسطه، مانع [۲۳] خطاها و لغزش‌ها [۲۴] جمع اعداء و جمع الجمع عدو: دشمنان [۲۵] نابود کردن