کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این اعلامیه با خطاب به مقامات عالی‌رتبه کشور، از جمله نیابت سلطنت، حجج اسلام، مجلس ملی و کابینه وزارت، آغاز می‌شود. در ادامه، به صراحت بیان می‌کند که مسلک سید حسن تقی‌زاده با اسلامیت مملکت و قوانین شریعت مقدسه در تضاد است و او را از عضویت در مجلس ملی و قابلیت امانت‌داری آن مقام، شرعاً و قانوناً منعزل می‌داند. سپس، بر عموم علما، اولیای امور، امنای دارالشورا، امرا و سرداران و آحاد ملت ایران واجب می‌شمارد که از ورود تقی‌زاده به مجلس و مداخله او در امور مملکت جلوگیری کرده و او را فوراً از ایران تبعید کنند. هرگونه سهل‌انگاری در این امر را حرام و دشمنی با صاحب شریعت تلقی می‌کند. در پایان، توصیه می‌شود که به جای او فردی دین‌پرست و وطن‌پرور انتخاب شود و ملت غیور آذربایجان و سایر انجمن‌ها نیز از این حکم الهی مطلع گردند. این حکم توسط شیخ عبدالله مازندرانی و ملا محمدکاظم خراسانی صادر شده است.

متن کامل گزارش

مقام منیع نیابت سلطنت عظمی، حضرات حجج اسلام دامت برکاتهم، مجلس محترم ملی، کابینه وزارت، سرداران اعظم. چون ضدیت مسلک سید حسن تقی‌زاده که جداً تعقیب نموده است، با اسلامیت مملکت و قوانین شریعت مقدسه بر خود داعیان ثابت، و از مکنونات فاسده‌اش علناً پرده برداشته است، لذا از عضویت مجلس مقدس ملی و قابلیت امانت نوعیه لازمه آن مقام منیع، بالکلیه خارج و قانوناً و شرعاً منعزل است. منعش از دخول در مجلس ملی و مداخله در امور مملکت و ملت، بر عموم آقایان علماء اعلام و اولیاء امور و امناء دارالشورای کبری و قاطبه امرا و سرداران عظام و آحاد عساکر معظمه ملیه و طبقات ملت ایران ایدهم الله بنصرته العزیز، واجب، و تبعیدش از مملکت ایران فوراً لازم، و اندک مسامحه و تهاون [۴]، حرام و دشمنی با صاحب شریعت علیه السلام [است]. به جای او امین دین‌پرست وطن‌پرور ملت‌خواه صحیح المسلک انتخاب فرموده، او را مفسد و فاسد مملکت شناسند و به ملت غیور آذربایجان و سایر انجمن‌های ایالتی و ولایتی هم این حکم الهی عز اسمه را اخطار فرمایند و هرکس از او همراهی کند در همین حکم است. و لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم. و بجمیع ما رقم قد صدر الحکم [۵]. من الاحقر: عبدالله المازندرانی، قد صدر الحکم بذلک، من الاحقر الجانی: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] برخی از مورخان، تاریخ صدور این اعلامیه را پیش از ترور سید عبدالله بهبهانی و برخی بعد از ترور وی و برخی بعد از آن می‌دانند. اما از مفاد و مضمون اعلامیه "اتحادیه علمای اصفهان" مورخ قبل از ۲۳ رجب ۱۳۲۸ ق، بر می‌آید که این اعلامیه چند روز قبل از ترور سید عبدالله بهبهانی بوده است. [۲] منظور، عضدالملک قاجار است. [۳] مخاطبان، احتمالا علمای مشروطه‌خواه در داخل و خارج از مجلس شورا است. [۴] سهل‌انگاری، کوتاهی [۵] و به همه آنچه نوشته شد، دستور صادر شد از ...

اطلاعات تکمیلی

محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: فتوای سیاسی اجتماعی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عضدالملک میرزا قاجار (نایب السلطنه), علمای مشروطه خواه نجف, نمایندگان مجلس شورای ملی, حکومت

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)