وَ اعتَصِمُوا بحَبلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَ لا تَفَرُقُوا به شرف آستان مقدس دارالشورا کبرای ملی شید الله ارکانه می‌رساند: چون به دسایس خائنان غَدار [۲] که حتی‌المقدور در القاءِ فتنه و فساد و شَقّ عصای [۳] مسلمین کوشیدند و مملکت اسلام را دچار مخاطرات و مَهالک نمودند، در اطفاءِ نائره [۵] شورش و آشوب و رفع غائله مفسدین بداندیش که شب و روز در کارند، از عرض دو مطلب ناچاریم: اول، تحصیل اتفاق و اتحاد بین تمام افراد ملت و یک‌دل و یک‌جهت بودن اهل مملکت در قطع ید خارجه از داخله و جلوگیری از حرکات خودسرانه آنها که موافق با هیچ قاعده و قانونی نیست، و نام او را جز وحشیگری و خودسری چیزی دیگر نمی‌توان گذاشت. بدیهی است که اگر قومی مَرعوب [۶] قوم دیگر باشد، ابدا قادر بر حفظ استقلال و آزادی خود نخواهد بود، و اگر قومی اتحاد کلمه و اتفاق انظار باشد، نه تنها دولت روس - که امروزه خودش گرفتار هزاران اَمراض مهلکه است - بلکه دول قویه عظیمه، رخنه در کارشان نمی‌توانند انداخت. کسانی که [حضور] روسیان را در داخله مملکت مضر نمی‌دانند، از تاریخ صد و بیست سال به این طرف غافل و از تُلمه [۷] جمادی تا روز قطع ید سارقه روس یعنی محمدعلی اطلاع ندارند. صدماتی که در این دوره بر ما وارد آمد آیا از غیر روسیان بود؟ آیا کشتن عزیزان بیگناه و پناه دادن اشرار غیر از طرف روسیان شد؟ دولت روس که الان در کمال فقر و پریشانی است برای چه مصارف عسکر متحمل شده و در داخله مملکت ما نگاه می‌دارد؟ و همچنین همسایه دیگر را که مانند آب زیر کاه در کار است که صوبه [۸] جنوب را قرین اغتشاش و اختلال انداخته و برای پیشرفت کار خود بهانه به دست آورده. دوم، تحصیل قوه دفاعیه که به واسطه آن جواب بهانه‌های خارجی بتوان داد و امید اشرار و سیفله را قطع نموده. اگر ما به قدر آن که امنیت را در تمام نقاط مملکت منبسط سازیم، عساکر منتظم داشته باشیم از داخله مطمئن و از جواب خارجه متمکن خواهیم بود. با بودن امنیت، حقوق محفوظ و باب هرگونه ترقی مفتوح می‌شود. لهذا خاطر وکلای محترم و اولیای دولت و عامه غیرتمندان وطن را منعطف ساخته: اولاً، عرض می‌کنم که در تحصیل اتحاد و تألیف قلوب اهالی جدّ و جهد تمام داشته، آنها را در کوتاه کردن ایادی خائنین و اعادی دین مبین به توسط مواعظ و لوایح و جراید و خطابات همدست نموده، به دستیاری خطبا و دانشمندان، قلوب عشایر و ایلات را با همدیگر متحد نموده، به خصوص اَلوار [۲] و آتراک [۳] و اعراب جنوب را که آشوب و شورش بزرگ از آنها مظنون است. و ثانیاً، معروض می‌داریم که در تهیه قوه دفاعیه، تحصیل مقدار تنخواه کافی لازم است تا انتظامات عسکریه فراهم آورده، امنیت را در اقطار [۵] و اکناف [۶] مملکت قائم نمایند، تا به سبب آن، بهانه اجانب مسدود شده، دست ظلم و تعدی از گریبان ما بردارند، و خیالاتی که در هَدم [۷] آثار اسلام دارند، منهدم گردد، و این نقشه اضمحلالی که اکنون صد و بیست سال است برای ملک و دین ما کشیده‌اند، محو شود. این فقرای فلک‌زده طلاب مدرسه مرحوم آیت‌الله طهرانی قدس الله روحه، که فرزندان آن خاک مقدس هستیم و از دیرگاهی ترقی دین و وطن را منتظر و از برای هرگونه خدمت به اسلام و اسلام‌خانه حاضر بوده‌ایم، در این امر خیریه بر سایرین سبقت جسته، از اجتماع تکلیف چنین دانستیم که امروز قلیلی تنخواه به عنوان اعانه از میان خود جمع کرده تقدیم کنیم تا بلکه برادران دین و هموطنان عزیز تأسی [۸] جسته، هر کس به قدر مُکنت [۹] خود همراهی نماید تا به فضل خداوند منان و نظر مرحمت حجت عصر ارواحنا فداه مملکت اسلام از لوث [۱۰] شورش و هرج و مرج پاک شده، عامه اهالی آسوده و مرفه‌الحال باشند. اگر امروزه ما [به] چشم انصاف، نظر به حال دین مبین کنیم، او را در کمال فقر و احتیاج و مسحق هرگونه احسان و اعانات خواهیم دانست و حتی‌المقدور در راه حفظ و حمایتش خواهیم کوشیده و هم به عرض آن عزیزان می‌رسانیم که این وجه قلیل را امنیت [۱۱] بر این ضعیفان نهاده بپذیرند، و به مضمون اِنّ الهَدایا عَلی قَدر مُهدیها [۱۲]، دست رد بر سینه این دلسوختگان دور از وطن نگذارند؛ چه، آن عزیزان خود می‌دانند که در این دوره اخیره بر عموم طلاب نجف اشرف و خصوص اهل مدرسه که به طرفداری معدلت و حقوق معروف بودند، از قطع منافع و عروض مضار [۱۳] چه‌ها رسیده. پدران و برادران و اعمام ماها که در ایران کفیل مصارف و معاش ما بودند، بعضی از آنها که در راه حقگویی و حق‌جویی شهید شدند و برخی را ظالمان غَدار در معرض نَهب [۱] و چپاول آورده، پریشان و در به در شدند. و مدت مدید است که روزگار را با فروختن کتاب و اسباب و قرض و نسیه یا به گرسنگی و فلاکت می‌گذرانیم، و این بضاعت مُزجات [۲] را از فروختن عبا و قبا و قلمدان و فرش و کاسه و اشیاء اینها فراهم نموده هدیه خدمت نموده. امید این که سایر برادران دینی و وطنی، غنی و فقیر، وضیع [۳] و شریف، زن و مرد، ساکن داخله یا خارجه، کمر همت بسته، دین و وطن خود را از تلاطم امواج فِتن [۵] و شرور نجات داده، خود را از مسئولیت خدا و رسول (ص) و اَعقاب خود خارج، و شرف ابدی و سعادت تاریخی را حِیازت [۵] فرمایند. و پس از مشورت، بنا براین شد که اسامی این ضعیفان دل‌خسته فرداً فرداً معروض افتد، تا بلکه برادران دین و ابناءِ وطن، نظر به نام و قدر مقدور این دعاگویان فرموده، شاید همت و حَمیّت [۶] دینی و وطنی آنها مساعدت نموده، بیشتر در مقام همراهی و یاری برآیند. به مقامات منیعه حضرات آقایان و مبتوعین و رؤسا و شیوخ اِبداء [۷] می‌داریم که هر یک از آن بزرگان از تابعین و مرئوسین و رفقا و دوستان جناب خود، این امر خیریه و باقیات صالحات را خواستار باشند، و در انجام این مرام که موجب ثواب دارَین [۸] است، مشارٌ الیهم را کمال تحریض و ترغیب [۹] فرمایند، بلکه علاوه بر محاسن فعل، مضرت ترکش را نیز مُدلل دارند تا همگی بالطوع و الرغبَه [۱۰]، هر کس به قدر مُکنت و همت خویش خدمت کند، و ما دعاگویان از بزرگ و متولی مدرسه خود حضرت مستطاب شریعتمدار صفوه‌العلماءِ و المجتهدین عمده‌الفقهاءِ و المحققین ظهیرالمله والدین ثقه‌الاسلام و المسلمین آقای حاجی شیخ محمد طالقانی دام ظله العالی، کمال امتنان و تشکر را داریم که ما را با تشویقات و ترغیبات بسیار به این موهبت عظمی واصل و نائل فرمودند، همچنان که از صدر دوره معدلت و طلوع مهر اتفاق و برادری، این بزرگوار، آنی از خدمت به عالم اسلامیت و سعایت [۱۱] در استقلال و ترقی اسلام و اسلام‌خواهانه [۱۲] تقاعد [۱۳] ننمودند؛ چه در زمان مرحوم آیت‌الله قدس سره. از خداوند منان مسئلت می‌نماییم که یوماً فیوماً [۱۴] بر عمر و عزت ایشان اضافه فرماید و سایر مؤمنین و متدینین را توفیق دهد که تأسی به جناب ایشان نموده و در اعلاءِ کلمه حَقّه، مَهما اَمکن [۱۵] بکوشند. عموم طلاب مدرسه آیت‌الله طهرانی قدس سره **پاورقی‌ها:** [۱] آل عمران، ۱۰۳: همگی به ریسمان الهی چنگ زنید و پراکنده نشوید. [۲] حیله‌گر، جفاکار [۳] جدایی، مخالفت با امری که گروهی در آن اتفاق نظر دارند. [۴] در اصل: دوچار [۵] اطفاءٍ نائره: خاموش کردن آتش [۶] بیمناک، هراسان [۷] آسیب. منظور از ثلمه [۲۳] جمادی [الاول ۱۳۲۶ ق]، روز گلوله‌باران مجلس شورای ملی است. [۸] ناحیه، منطقه [۹] در اصل: خواطر [۱۰] جمع عربی لفظ لر [۱۱] جمع عربی لفط ترک [۱۲] بودجه [۱۳] جمع قُطر: اطراف [۱۴] جمع کنف: نواحی [۱۵] ویران کردن [۱۶] اقتدا [۱۷] توانگری [۱۸] آلودگی [۱۹] کذا فی‌الاصل [۲۰] هدایا به اندازه وسع صاحب هدیه است. [۲۱] عروض مضار: زیان‌های وارده [۲۲] تاراج [۲۳] بضاعت مزجات: اندک دارایی [۲۴] دون پایه [۲۵] در اصل: طلاطم [۲۶] به دست آوردن، فراهم کردن [۲۷] غیرت، جوانمردی [۲۸] اعلام کردن [۲۹] دنیا و آخرت [۳۰] برانگیختن، تشویق [۳۱] بالطوع و الرغبه: با میل و رغبت [۳۲] سعی و کوشش [۳۳] در اصل: خانه [۳۴] کناره‌گیری کردن [۳۵] یوماً فیوماً: روز به روز [۳۶] مهما امکن: تا حد امکان، آنچه که ممکن است [۳۷] در اصل: تنکابونی [۳۸] در اصل: کوجوری