کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این نامه با تشکر از اقدامات آقا محمدباقر همدانی در حمایت از مشروطیت و ترویج شریعت آغاز می‌شود. نویسنده از تحمل ناملایمات در راه اعتلای عدالت و رفاه مردم ابراز خرسندی می‌کند و این مجاهدات را مورد توجه امام عصر (عج) می‌داند. در ادامه، از هیئت علمیه نجف اشرف به دلیل تشکر و اذعان به نقش مؤثر آقا محمدباقر در پیشرفت مشروطیت و عدالت در همدان سخن به میان می‌آید. در بخش دوم نامه، نویسنده به گزارشی از همدان اشاره می‌کند که در آن، یک طلبکار به نام آقا مهدی (پسر آقا موسی) که برای استیفای سهم خود به عدلیه مراجعه کرده، نه تنها به حق خود نرسیده، بلکه حبس و جریمه شده است. نویسنده این اتفاق را بسیار عجیب و مایه یأس می‌داند و از آقا محمدباقر همدانی می‌خواهد که بر کلیه اقدامات و صحت عمل ادارات، به ویژه عدلیه، نظارت و مراقبت کند تا امور به درستی انجام شود و از تخلف و تخطی از حق جلوگیری به عمل آید و بدخواهان فرصت سوءاستفاده نیابند. در پایان، بر لزوم تحقیق و مداقه در این قضیه خاص و مجازات مرتکبین و استرداد آنچه به ناحق گرفته شده، تأکید می‌شود تا از تکرار چنین خلافکاری‌هایی جلوگیری شود.

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم به عرض می‌رساند، ان شاء الله تعالی وجود عالی از انواع مکروهات مصون و با صحت و عافیت و توفیق حمایت ملت و ترویج شریعت مقرون باد. رقیمه محترمه عز وصول ارزانی داشت. از سلامتی حالات کمال مسرت حاصل نمود. از مطالب مندرجه تمام معلوم شد تحمل ناملایمات فوق الطاقه در طریق اعلاءِ کلمه معدلت و ترفیه حال رعیت برای اینجانب و جنابعالی عین راحت است. ان شاء الله تعالی مساعی جمیله مشکور، و آن مجاهدات مجدانه ملحوظ لحاظ حضرت امام عصر ارواحنا فداه خواهد بود. از هیئت علمیه نجف اشرف آنچه مشهود است، اظهار تشکر و امتنان از اقدامات جناب مستطاب عالی و اذعان بر این که چنانچه اهتمامات کافیه سرکار نبود مشروطیت و معدلت در همدان پیشرفت نداشت. هرگاه برخلاف معروضات چیزی به عرض رسیده است، از غیر حوزه محترمه بوده است ... زیاده زحمت جز التماس دعا ندارم. والسلام. بسم الله الرحمن الرحیم الاحقر الجانی: محمدکاظم الخراسانی به عرض می‌رساند، ان شاء الله ایام افاضت و نعمت وجود شریف بر آن ساحت مستدام باد. چنانچه بعض مکاتیب[۲] همدان خبر می‌دهد، جماعتی از آقا احمد نام تبریزی طلبکار و مشارّالیه مقداری جنس به عدلیه داده که بین‌الغُرَما[۳] قسمت شود. آقا مهدی نام (پسر آقا موسی) هم یکی از طلبکارها و برادر خود آقا ابوالقاسم را به عدلیه فرستاده که مثل سایر غرما، استیفای سهم خویش نماید. علاوه بر این که حرف او را در عدلیه عیاری نگذاشته‌اند، خودش را هم چند روزی حبس و بالاخره به گرفتن ۳۵ تومان جریمه رها کرده‌اند. در حقیقت بس که این تفصیل، غرابت داشت و دوره استبداد جائره هم قلیل‌النظیر[۴] بوده و موجب کمال حیرت، و چنانچه واقعیت داشته باشد، خیلی مایه یأس خواهد بود و با بودن مثل جناب مستطاب عالی در همدان، چنین کارها متوقع نبوده است؛ زیرا که عوض رسیدگی به حرف مدعی و تشریک با غرما، مؤاخذه و حبس و جریمه، هم بشود بسیار بحری[۱] و تخریب اصل اساس است؛ لهذا لازم است که جناب مستطاب عالی دامت افاضاته[۲] در کلیه اجرائات[۳] و صحت عمل ادارات عموماً و خصوصاً، نظر و مراقبت فرموده، ان شاء الله تعالی امورات به وجه صحت انجاح یابد و در هیچ اداره و هیچ موقع از حق تخلف و تخطی نشود و اسباب دلسردی مسلمانان[۴] فراهم نیاید و بدخواهان که امروزه در زاویه خَمولنده[۵]، موقع برای تَسویلات[۶] خویش و تصرف در اذهان کوته‌نظران نیابند. در این قضیه خاصه هم[۷] تحقیق و مداقه لازم است که اگر نعوذ بالله همین طور بوده است، البته تدارک آن واجب و مجازات مرتکبین، موافق قانون و استرداد آنچه گرفته‌اند لازم‌تر است تا بعد از این کسی این گونه خلافکاری‌ها[۸] نکند و بدنامی برای اساس قویم فراهم نیارد. زیاده به درایت وافیه جناب مستطاب عالی است. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. هتبرس، من الاحقر الجانی: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] کذا فی‌الاصل [۲] در اصل: افاضه [۳] در اصل: اجرآت [۴] در اصل: مسلمان [۵] در زاویه خمول بودن: گمنام بودن [۶] فریب‌ها و مکرها [۷] در اصل: همه [۸] در اصل: خلافکارها

اطلاعات تکمیلی

محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: آقا محمدباقر همدانی

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)