پریروز یکی از آقایان نجف که با مخلص ربط خاص دارد راپورت داده بود قریب به این مضمون که «پارتی[۲] تقی‌زاده در تبریز بالا گرفته است. خواهانش در تخریب و تضییع شئون و نفوذ حضرت آقای اخوی[۳] روحی فداه خیلی می‌کوشند. شهرت داده‌اند که فلان کس بر خلاف مشروطیین مشی می‌کند و بین سردار ملی[۴] و ایالت را به هم می‌زند. حتی بعضی مطالب جعلی را کتباً و تلگرافاً به طهران رسانده‌اند و ذهن حضرت وزیر جنگ را مغشوش نموده‌اند. لهذا حضرت وزیر جنگ کاغذی به تبریز نوشته‌اند. شخصی از تبریز بعضی مطالب را علیه حضرت آقا، محضر حضرت آیت‌الله خراسانی دام ظله نوشته و برای اثبات مطلب خود، مکتوب حضرت سپهدار[۵] \[اعظم\] را هم جوف گذاشته بود. من آن کاغذ را بردم که به دست حاسدین و مفسدین نیفتد که اسباب شیوع بعضی حرف‌ها بشود. ان شاء الله در حین ملاقات عین او را ارائه خواهم کرد.» آنچه در این مکتوبش بود، این بود. ان شاء الله چند روز دیگر به نجف مشرف خواهم شد. عین مکتوب را دیده آنچه مندرج باشد به عرض خواهم رساند تا رأی حضرتعالی چه اقتضا نماید. اگرچه تا حال وجود مقدس حضرت خدایگانی روحی فداه را با تراکم آن همه شداید و اعادی[۶] خداوند عالم و نظر مقدس حضرات انوار طاهره سلام الله علیهم حفظ فرموده است، ولی انسان نباید از سد راه صدمه هم غلفت نموده و کوشش ننماید. این جوان مغرور[۷] تیشه به ریشه اسلام می‌زند. خداوند ان شاء الله علاجش فرماید. مثل این نادان با ملت ایران مضمون این شعر است: باری بیشتر از این گفتن نشاید." اَعلَمَتُه الرّمایَةَ کُلَّ یَوم فَلما اشتَدَّ ساعَدَهُ رَمانی[۸] **پاورقی‌ها:** [۱] پسر حاج میرزا موسی آقا و برادر میرزا علی ثقه‌الاسلام تبریزی [۲] واژه انگلیسی گزارش [۳] به معنی نفوذ [۴] منظور، میرزا علی ثقه‌الاسلام تبریزی است. [۵] لقب ستارخان [۶] محمدولی خان تنکابنی (۱۲۶۴-۱۳۴۵ ق) [۷] جمع اعداء، جمع الجمع عدو: دشمنان [۸] منظور، سید حسن تقی‌زاده است. [۹] هر روز به وی تیراندازی می‌آموختم. پس چون بازوانش سخت شد، به خود من تیر انداخت. * خاطرات و اسناد مستشارالدوله صادق؛ مجموعه دوم: اسناد مشروطه، ۱۳۲۵-۱۳۲۰، ص۲۹۷، ۲۹۸.