کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
نامه با ستایش از مخاطب و آرزوی توفیق برای او در جهت آسایش ملت و ترقی اسلام آغاز میشود. سپس به وضعیت اسفناک مردم فارس به دلیل اقدامات مستبدانه خاندان قوامالملک اشاره میکند و از اخراج فجیع دو مجتهد کرمانی توسط آنها ابراز تأسف میکند. در ادامه، نویسنده به فسادها، قتلها، هتک حرمتها و غارت اموال مسلمانان مشروطهخواه در لار، جهرم و شیراز توسط این خاندان اشاره کرده و بیان میکند که این اقدامات هنوز از یادها نرفته است و اکنون نیز در کرمان به فساد دامن میزنند. در پایان، نویسنده تأکید میکند که تا زمانی که این خاندان خبیث و کارگزارانشان از میان نروند، ملت اسلام به مقاصد خود نخواهد رسید و افسوس میخورد که تلگراف ظلالسلطان مانع از مجازات آنها در گذشته شده است.
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
شرف عرض مستطاب عالی میرساند، ان شاء الله تعالی از مراحم خاصه و توجهات مخصوصه حضرت امام عصر عجّل الله تعالی فرجه، ذات ملکوتیصفات حضرت اشرف از کافّه مَکاره مصون و مَحروس[۲]، در ترفیه[۳] حال ملت و کافه عباد و امنیت مملکت و بلاد و تشیید مبانی ترقی ممالک اسلام و آسایش آنام[۴] مؤید و مُسدّد باد ...
زیاده افسردگی مانع مزاحمت است، چون حرکت و سلوک مستبدانه بنیقوام[۶] خَذَلَهُمُ اللهُ[۷]، حال و رمقی از برای احدی، خاصه اهل علم نگذاشته، و همگی در نهایت کدورت و ملالتند، خاصه سوءِ سلوکی که به تازگی با جنابان مستطابان شریعتمداران آقای آقا میرزا محمود و آقای آقا میرزا اسمعیل، مجتهدان کرمانی نموده و آن دو بزرگوار که در آن خطه، اول مروج دین و ملت اسلامند، به وضع بسی فجیعی اخراج بلد نمودهاند. البته خاطر[۹] مبارک مستحضر و ملول است و با دعاگویان همناله میباشید. خداوند آن حضرت را در قلع و قمع این شجره خبیثه بنیقوام به همین زودی مؤید و منصور بگرداند.
هنوز فسادهایی که در فارس اِحداث[۱۰] و آن همه قتل نفوس و هتک اعراض و نهب اموالی که از مسلمانان مشروطهخواه خطه لار و جهرم و خود شیراز و قتل مرحوم حجهالاسلام شهید و سید شهید سعید و اهاناتی که بالنسبه به حضرت حجهالاسلام لاری نموده از خاطرها محو نگردیده که باز در نواحی کرمان و شهر کرمان آتش فساد را دامن میزند.
خدای واحد احد شاهد و گواه است که تا رفع و دفع و جسم این شجره خبیثه و پروردگان، نقمتشان[۱] مثل دریابیگی و غیره نگردد، ملت اسلام در مقاصد اسلامیه کامروا و مقضیالمرام[۲] نخواهند گردید. افسوس که تلغراف حضرت اشرف والا ظلالسلطان[۳] دست دعاگو را بست، و الا همان ایام که از فارس تبعید شده بودند، نزدیک بود به اَسهل وجه به کیفر اعمالشان گرفتار نمایم و بالمره مسلمانان را از شرّشان[۵] آسوده گردانم. الباقی ایام عزت مستدام باد.
الاحقر: مرتضی الحسینی الاهرمی البوشهری
**پاورقیها:**
[۱] نقمت: عذاب و شکنجه
[۲] کامروا
[۳] وی از شاهزادگان مقتدر و ستمگر ایران بودکه در این زمان به حکومت فارس منصوب شده بود و توانست که امنیت در آن منطقه ایجاد کند.
[۴] آفریدگان، مردم
[۵] در اصل: شرمشان
[۶] منظور، خاندان قوامالملک شیرازی است.
[۷] خداوند ایشان را خوار گرداند.
[۸] در اصل: خط
[۹] در اصل: خواطر
[۱۰] تازه ایجاد کردن
[۱۱] کافه مکاره: همه سختیها و رنجها
[۱۲] محفوظ
[۱۳] آسودگی
[۱۴] به اسهل وجه به کیفر: به راحتترین صورت به مجازات. در اصل: با سهل و جهل یک نفر
[۱۵] فارس از مشروطیت تا جنگ جهانی اول، ص ۹۱، ۹۲.
اطلاعات تکمیلی
محل وقوع: بوشهر (استان بوشهر)
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: ملا محمد کاظم خراسانی
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
