کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این شعر با لحنی طنزآمیز و کنایهآلود، به وضعیت مشروطیت پس از به توپ بسته شدن مجلس میپردازد. در ابتدا، با تشبیه مشروطیت به فردی که از دنیا رفته، دعوت به برگزاری مجلس فاتحه و مراسم عزاداری برای آن میکند. در ادامه، با برشمردن آداب و رسوم مجالس ترحیم، به ظاهر به سوگواری برای مشروطه میپردازد، اما در پس این ظاهر، امید به بازگشت آن و انتقاد از وضعیت موجود را پنهان کرده است. در بخش پایانی، با اشاره به فداکاریهای مردم تهران، گیلان و تبریز، به نوعی به مبارزات مشروطهخواهان اشاره میکند و در نهایت، با تغییر لحن و ذکر «لعنه الله علی مشروطه» از زبان یک واعظ، به نقد مخالفان مشروطه میپردازد و در پایان دوباره با «رحمه الله علی مشروطه» به امید بازگشت آن اشاره میکند.
متن کامل گزارش
رفت از دار فنا مشروطه
مجلس فاتحه بر پا سازید
ز عسل شربت و حلوا سازید
قاری خوب مهیا سازید
این سخن را همه انشا سازید
رحمه الله علی مشروطه
جمع گردید همه با تب و تاب
آزای صرف گردید چو قلیان و گلاب
مجلس فاتحه خوانی بشتاب
پس بخوانید همه بهر ثواب
رحمه الله علی مشروطه
رخت پاکیزه بپوشید همه
همچو زنبور بجوشید همه
بهر مشروطه بکوشید همه
چایی و قهوه بنوشید همه
رحمه الله علی مشروطه
فرش و قالیچه ز کرمان آرید
آب نارنج ز گیلان آرید
گل و گلدسته ز کاشان آرید
ماهی و مرغ و فسنجان آرید
رحمه الله علی مشروطه
پس بیارید به صد سوز و گداز
از پس روضه و تعقیب نماز
روضهخوانی که بود خوش هی
بخوانید به آواز حجاز
رحمه الله علی مشروطه
ما سخنهای نهانی داریم
باز امید جوانی داریم
سوی مجلس نگرانی داریم
مجلس فاتحه خوانی داریم
رحمه الله علی مشروطه
لوطیان خوب به ما حقه زدند
عکس مطلوب به ما حقه زدند
طرز مرغوب به ما حقه زدند
در دزاشوب به ما حقه زدند
رحمه الله علی مشروطه
بود اگر گردن مشروطه کلفت
نعمتی بود ز کف رفت به مفت
پس چرا زود به یک تیر بخفت
واعظی بر سر منبر میگفت
لعنه الله علی مشروطه
اهل تهران چه نشانها دادند
اهل گیلان چه جوانها دادند
اهل تبریز چه جانها دادند
آخر این شعر به آنها دادند
رحمه الله علی مشروطه
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)