امروزه موقع بسیار باریک است، اجانب هریک به خیال شخصی یعنی اقتضای پولتیک مملکتی اقدامی می‌نمایند. یکی مادرانه خیال سرپرستی وطن عزیز را دارد، دیگری همراهی با خیالات درباریان می‌نماید، و قصد هر دوی اینها یکی است؛ یعنی خیالشان معدوم نمودن دولت اسلامی است. امروز هم دو دولت اسلامی مستقل بیش نیست؛ یکی دولت علیّه عثمانی است که آنها به توسط عِلم، خود را از چنگال اجانب بیرون آورده، و یکی هم ایران است که از جهل و نفاق خودمان اجانب را دعوت به مملکت می‌کنیم. آزاری باکم از ترکان تیرانداز نیست طعنه تیر آورانم می‌کشد ترس ما از اجانب نیست، زیرا که به هزاران وسیله می‌توانیم جلوگیری از آنها بکنیم. بیم ما امروز از بعضی خودمانی‌هاست که نه معنی شرف را فهمیده نه وطن را می‌دانند. با کمال بی‌ناموسی دست به دامان اجانب زده، آنها را دعوت به مداخله می‌کنند. بعضی از آنها را شنیده‌ام که می‌گویند راضی هستیم اجانب دست به ناموس‌مان زده و احرار[۲]، مملکت را آباد ننمایند. خدا می‌داند که از مشاهده این اوضاع به تنگ آمده و مکرر می‌گوییم: «یا لَیتَنی مِتُّ قَبلَ هذَا الیَوم»[۳]. عجب دارم که چطور می‌شود انسان هم به این اندازه بی‌ناموس باشد که ببیند اجانب مداخله در وطن عزیزش می‌نمایند و باز هم دست از نفاق نکشد. «اَعودُ بالله مِن شَرّ المُنافِقینَ». واقعاً اگر مجاهده احرار نمی‌بود این مملکت تاکنون نمی‌دانم به چه حال بود؛ ولی افسوس که نمی‌گذارند کسی آسوده بماند و درصدد خدمت به ملت باشد. هر روز یک رنگی تازه به آب زده و باعث تعویق کارها شده، بیچاره اشخاص محترم را توهین می‌نمایند. یکی از نیرنگ‌های آنها این است که هرکس را تا یک اندازه کاری می‌بینند، به هزار وسیله به طرف خود جلب می‌نمایند. اگر راه‌ها بر آنها مسدود شود، آن وقت به توسط راپورتهای جعلی در افواه و السنه[۶]، آن شخص را مستبد جلوه داده و آنقدر لایحه به روزنامه‌جات می‌نویسند تا آن که آن شخص را مجبور به استبداد کرده، یا لااقل از خدمت به ملتش باز می‌دارند؛ کما این که در روزنامه مقدس[۱] نمره چهل در ستون دوم در سطر نهم دیدیم که در خصوص جناب مستطاب آقای آقا میرزا ابوالقاسم فرزند حجت‌الاسلام طباطبایی[۲] بعضی چیزها نوشته شده بود که ایشان در مجلس روز سوم ربیع‌الاول طرفداری از استبداد نموده و گفته‌اند که "اکثریت آراء، مخالف مذهب اسلام است"، خیلی تعجب کردم. بنده خودم یکی از خانه‌زادان حجت‌الاسلام طباطبایی هستم و اکنون هم در مشهد در خدمت ایشان می‌باشم و برادر خود را می‌شناسم. آقای آقا میرزا ابوالقاسم کسی نیست که طرفدار استبداد شود، و مخصوصاً در همان مجلس، طرفداری از ملت نموده بودند و در جواب لایحه شیخ \[فضل‌الله\] نوری که گفته بود "مشروطه \[مخالف\] اسلام است"، گفته بودند: "تا کی اشتباه کاری؟ مشروطیت، تحدید حدود و تعیین حقوق است، چه ربطی به مذهب اسلام دارد؟" و از این مقوله خیلی بیان نموده بودند. ولی مجلسیان قیل و قال نموده، مطلب ایشان را از بین بردند و ایشان هم از مجلس به طور قهر بیرون آمدند و به واسطه همین، دولتی‌ها ایشان را تخویف[۳] نموده و حتی این که شب در خانه ایشان سنگ انداختند. کاغذجاتی که حضور مبارک حجت‌الاسلام عرض کرده‌اند، چه خود ایشان و چه اشخاص دیگر حاضر است. برترین شاهدهای عرایض من روزنامه حبل‌المتین یومیه منطبعه رشت است که در آن روزنامه شرح گفتگوی ایشان را نوشته‌اند. فقط کسی که آن روز طرفداری ملت را نمود، ایشان بودند. نمی‌دانم کدام کس این راپورت را به جنابعالی نوشته است؟ راپورت دهنده یا مغرض بوده یا ساده‌لوح و گول مغرضین را خورده است. اگر هم یک زمانی ایشان با درباری‌ها آمد و شد کرده، به واسطه این بود که عقیده ایشان این شعر است: آن کسانی که آهنین مشتند دشمنان را به دوستی کشتند آن هم بعد از این واقعات و پیش نرفتن کار، خودشان را عقب کشیده و در خانه نشسته‌اند. مستدعی است تحقیقات لازمه فرموده، آن وقت بدانید که از نسل حجت‌الاسلام طباطبایی، مستبد و مخالف حقوق ملت به وجود نخواهد آمد. مستدعی است عین این ورقه را در روزنامه درج فرمایید تا رفع شبهه از مردم بشود. عبدالهادی ابن محمد الحسینی الطباطبائی **پاورقی‌ها:** [۱] نام این روزنامه نیامده است. [۲] آزادیخواهان، مشروطه‌خواهان [۳] کاش قبل از این روز مرده بودم. اشاره به آیه ۲۳ سوره مریم است. [۴] در اصل: انفاق [۵] واژه انگلیسی گزارش [۶] افواه و السنه: دهان‌ها و زبانها