اقل نگارنده که در سلک جلیل اهل علم هستم و از چندین سال بدین طرف در طریق ترویج مشروطیت از تمام دارایی و شئونات خود دست کشیده و بالاخره آواره وطن شده‌ام و در انتخابات اول به عضویت مجلس ملی منتخب شده بودم، بعد اهالی تبریز نسبت به محبت و توجه مخصوصی که در حق داعی داشتند، نگذاشتند به طهران بروم و در تبریز به عضویت انجمن ایالتی منتخبم فرمودند. با همه این تفاصیل و با همه عملیات و تجربه‌هایی که در ظرف دو سال حاصل کرده بودم، پس از آن که یک دوره سیاحتی به خارج نموده و وضع سیاسات امروزی دنیا و اوضاع دول و ملل را دیدم، به خوبی فهمیدم که منتخب شدن و عضویت مجلس شورای ملی، فن مخصوصی است که کمترین درجه آن، از احتیاجات اقتصادیه و سیاسیه ملت به کلی واقف شدن و از سیاسیات خارجی و اسباب ترقی و تنزل ملل مطلع بودن است و ابداً ربطی به فقه خواندن ندارد. اهالی ساده لوح ایران را همین که قلم به دست دادی و گفتی از طرف خود وکیل منتخب کن، بیچاره گمان می‌کند که وکیل باید پیشنماز باشد، وکیل باید تاجرباشی باشد، وکیل باید ریش بزرگ و شال خلیل‌خانی داشته باشد. آن وقت اسم امثال داعی را می‌نویسند و اکثریت پیدا می‌کنیم. در این صورت تقصیر، در اهالی صاف‌دل بیچاره ایران نیست، بلکه در شخصی است که از این علم مخصوص به قدر ذره‌ای بهره ندارد و در خارج هم ندیده، فوراً وکالت را قبول و حیات ملت را قربانی افتخار خود می‌کند. داعی از طرف خود به تمام برادران ایرانی اعلام می‌کنم که اگر فرضاً باز داعی را انتخاب نمایند قبول نخواهم کرد، زیرا که در این فن مخصوص و علم عالی وقوف تام و اختصاص کامل ندارم، و وجدان من اذن نمی‌دهد که حقوق یک ملت مظلوم و محتضر را فدای افتخار و بالیدن خود نمایم. در این انتخابات باید اشخاصی را که از این علم بهره و اطلاع دارند و از اقتضای پولتیک شخصی مملکت و احتیاجات و عادات و رسومات ملت باخبرند انتخاب کرده و کار را به دست کاردان سپرد بلکه بتوان علاجی به این حال فلاکت ایران کرد. الداعی: شیخ سلیم تبریزی **پاورقی‌ها:** [۱] [روزنامه] سروش، س ۱، ش ۱، مورخ ۱۲ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷ ق، ص ۳.