حمد و سپاس خداوندی را سزاست که مبتلا می‌کند بندگان خود را به انواع بلایا و محن؛[۱] که اشد و اصعب[۲] از همه، تصدی اشخاص نادان در اصلاح امور مردمان است. پس، امتحان می‌فرماید هریک را بر اعمال خودشان. پس، خبر می‌دهد بعضی را بر واردات ناملایم. فسبحانه سبحانه ما اعظم شأنه و جل جلاله. عرض می‌شود: در این ایام[۳] اغتشاش، برحسب اظهار جناب آقای حاجی سید محمد [تهرانی] که تذکر شرفیابی دادند، نظر به عوالم سابقه جنابعالی نسبت به خود، با کمال اشتیاق پذیرفته، نایل سعادت ملاقات شد. چون داعی یک اندازه از اعمال صحیحه و اخلاق حمیده سابقه جنابعالی آگاهی داشته، در این ایام بعضی غفلات[۴] در امور دیده و شنیده بود، لازمه حقوق سابقه را دیده که تذکر داده تا در مقام جبران و برائت ذمه خود برآیند. لذا، حضوراً استفسار از جهت غفلات در امور سابقه را نمودم. در عنوان جواب، مجملی از واقعات گذشته را حکایت فرمودید. در هرکدام، جواب‌های کافی وافی بوده؛ چون وقت مقتضی نبود، عرض نشد؛ شرح همه مطالب را موکول به شرفیابی روز جمعه فرمودند. بعد، جناب آقای شریعتمدار، رقعه[ای] ارائه دادند که باید در شمیران شرفیاب شد. به ملاحظاتی، داعی از آمدن شمیران، کف‌نفس[۵] نموده. جناب آقای معظم‌له که مراجعت از شمیران کردند، نقل بعضی از فرمایشات و اقدامات جنابعالی را در اصلاح بعضی امور کردند که فی‌الواقع، موجب کمال حیرت و تأسف گردید که چرا باید جنابعالی انتظار این قبیل اسباب‌ها را داشته باشید که خود را تبع یا جزءِ دیگران محسوب نمایید؟ و حال آن که، امروزه جنابعالی چه به واسطه دیانت و مسلمانی و خداشناسی، چه به واسطه دولتخواهی و شاه‌پرستی، از همه کس احق[۶] و اولی[۷] هستید که شرفیاب حضور مبارک ملوکانه گردیده، مفاسد امور را عاجزانه عرضه دارید و راه اصلاح را برخلاف سابق بنمایید. وقت تنگ، مقام تأنی ناپسند؛ زیرا که غفلات در اصلاح امور، به نحوی مقام صبر را از این ملت بیچاره بدبخت برداشته که در واقع اختیار از هر نفسی برداشته شده. مگر جنابعالی ضرب‌المثل نبودید که هرچه در امور به نظرتان می‌رسید، به حضور مبارک شاه شهید [و] شاه مرحوم عرض می‌کردید؟ بلکه، مردم بعضی مفاسد اعمال این شاه را هم از دستورالعمل‌های جنابعالی می‌دانند. حالا چه شده است که در این ایام، خود داخل و مصدر کار می‌شوید؟ بسی غفلات که بدتر از تعمد بوده، در امور می‌شود که موجب بدنامی در دنیا و خسران در آخرت می‌گردد. از کار کناره می‌کنید، اصلاً در امور خیرخواهی عموم اقداماتی نمی‌فرمایید. چون خداوند علی اعلی در میانه مخلوق خود به جنابعالی امتیازاتی مرحمت فرموده که از شکرانه آنها غفلت فرموده‌اند، لابد مسئولیت خواهید داشت. چنانچه مایل باشید، وقت را غنیمت دانسته، در مقام جبران شوید و خود را از بدنامی رها نمایید. مایل نباشید، مختارید؛ حاشَ لله ما محصّل[۱] بر کسی نگماشتیم. از قرار معلوم، جماعتی از محترمین از شاهزادگان عظام در عشرت آباد اجتماعی داشته که از حضور مبارک ملوکانه استدعای همراهی و اصلاح امور نمایند. شایسته است جنابعالی هم به نفسه، با اتباع و دوستان خود، اقدامی فرمایند یا به آنها مع[۲] شوید. ولی، به جهات عدیده، مستقلاً بهتر است. فعلاً یک اقدامی در آسایش این مخلوق پریشان لازم است. هشتم شهر جمادی‌الثانیه ۱۳۲۷؛ الاحقر: مهدی الشریف کاشانی **پاورقی‌ها:** [۱] جمع محنت [۲] اشد و اصعب: شدیدتر و سخت‌تر [۳] در اصل: ایام‌ها [۴] جمع غفلت: بی‌دقتی‌ها، بی‌توجهی‌ها [۵] خویشتنداری [۶] سزاوارتر [۷] در اصل: اولی‌تر [۱] مأمور اجرا [۲] همراه * واقعات اتفاقیه در روزگار، ج ۱، ص ۳۵۶-۳۵۸.