کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با ابراز امیدواری به عنایات الهی آغاز می‌شود. سپس، نگارنده از دریافت نامه‌ای گلایه می‌کند که حاکی از تخریب مخالفین و اتهام به ملت بوده و موجب پریشانی او شده است. او وضعیت ایران را اسفناک توصیف کرده و از خسارات مالی و جانی مسلمانان و تضییع حقوق دینی و دنیوی توسط خائنین ابراز تأسف می‌کند. در ادامه، به خطر افتادن حیات ملت شیعه و مذهب جعفری در برابر هجوم کفار اشاره کرده و از بی‌تفاوتی اهالی برخی مناطق ایران، به ویژه خراسان، انتقاد می‌کند. نگارنده تأکید می‌کند که قوای ملت برای مقابله با مخالفان کافی است و تنها نیاز به حس اسلامیت دارند. او از مخاطب می‌خواهد که مردم خراسان را از غفلت و بی‌حسی خارج کند و یادآور می‌شود که سکوت آنان نه تنها موجب شرمساری اوست، بلکه روح پیامبر اسلام را نیز غمگین می‌سازد. در پایان، با اشاره به پیشرفت‌های مشروطه‌خواهان در سایر نقاط ایران مانند آذربایجان، کرمان، فارس، گیلان، کرمانشاهان، همدان و اصفهان، از اهالی خراسان می‌خواهد که به این حرکت بپیوندند و سکوت نکنند.

متن کامل گزارش

عرض می‌شود، ان شاء الله تعالی در سایه عنایات خاصه حضرت ثامن‌الائمه علیه السلام قرین توجهات علیّه و مشمول تأییدات ربانیه بوده باشید. رقیمه [۲] شریفه واصل، شرحی راجع به تخریب بعضی مخالفین و رفع متهمان ملت مرقوم شده بود، اسباب مزید پریشانی گردید. همینقدر بدانید که ملاحظه اوضاع ایران و خسارت‌های مالی و جانی مسلمانان و تضییع حقوق دینی و دنیوی ایرانیان به دست یک مشت خائنین مُلک و ملت، داعیان را به قدری از زندگانی ملول و از جان خویش بیزار ساخته که مرگ [را] بر این زندگانی اسفناک به مرّات شتّی [۳] ترجیح می‌دهیم. مرحوم حجت‌الاسلام حاج سید حسین نجفی [ابن] المرحوم الحاج سید خلیل اگر هم به تحریکات یزید عصر مسموم و شهید نمی‌شد، قطعاً از مشاهده احوال حسرت اشتمال ملت ایران غصه مرگ می‌شد. چه دردی بالاتر از این که به رأی‌العین مشاهده می‌شود که امروز حیات ملت شیعیان و اساس مذهب جعفری در یک ورطه خطرناک در مقابل هجوم کفار از مویی باریک آویخته، ملت ایران در خواب غفلت، دشمنان بیدار در کمین، از صدر اول تا کنون عموم انبیا و ائمه دین مبین \_ علیهم السلام - جمیع دارایی خود را با تمام حیات و هستی خود در مسیر این یک مقصد اعلا فدا کردند که مذهب حقه جعفری و حقوق متدینین را از در تضییع اجانب، وقایه و نگهداری نمایند و امروز چند نفر ملحد جاهل فاسق مصمم شده‌اند که تمام این دین و ملت را با جمیع زحمات و فداکاری‌های عموم انبیا و اولیا علیهم السلام، بدون هیچ ملاحظه قربانی خودپرستی و شهوترانی دو روزه خود نمایند. جای سوختن دل اینجانب است که اهالی بعضی ممالک ایران هنوز هم از مشاهده این اوضاع متأثر نمی‌شوند. امروز از اقدامات ملت در هیچ نقطه ایران، مانعی موجود نیست. قوای ملت در همه جا برای قلع ریشه مخالفت کافی است، فقط اندکی حس اسلامیت می‌خواهند که بفهمند در هر گوشه ایران اگر ده نفر مخالف پیدا شود، صد هزار موافق موجود است. جنابعالی به هر وسیله که می‌توانید به اهالی خراسان حالی نمایید که از این غفلت و بی‌حسی شماها نه تنها شخص داعی از این بابت به خراسان شرمسار و منفعل می‌باشد، بلکه روح مطهر صاحب شریعت، علیه آلاف الصلاه و السلام، از این بی‌حمیتی ملول و غمناک است. اهالی خراسان اگر العیاذ بالله از دین مقدس اسلام منحرف شده‌اند و به احکام‌الله اعتقاد ندارند، پس چرا از سایر ملل کفر عبرت نمی‌گیرند که چگونه ممالک خود را به واسطه اجرای قوانین عدالت و مساوات، آباد ساخته، حقوق زندگی و عرض و ناموس خودشان را محفوظ نموده‌اند؟ و اگر مسلمانند پس چرا احکام الهیه را زیر پا انداخته، اسلام و اسلامیان را در این گرداب هولناک دستگیری نمی‌کنند؟ احکامی که در تقویت اساس مشروطیت و این که مساعد آن، در حکم مجاهد فی سبیل‌الله و مخالف در حکم، مرتد و محارب امام زمان، عجّل الله فرجه، است و وجوب قمع مخالفین و حرمت دادن مالیات به گماشتگان این [ناخوانا] در این مدت متمادی به خط و مُهر داعیان در تمام بلاد منتشر شده [است]، اگر جمع‌آوری کنند مجلدات صحیحی شود. چرا این احکام را اهالی خراسان با وجود امکان و سهولت اجرا نکرده‌اند؟ اگر تردیدی در صدور این احکام واجب‌الاطاعه از داعیان دارند، چرا تحقیق نمی‌کنند؟ اگر تحقیق این مسئله در سایر بلاد محتاج به مکاتبه و انتظار باشد، در خراسان با بودن فرزند (آقا میرزا محمد) [۱] چه تردیدهایی دارند؟ بروند بپرسند خط و مُهر داعیان را ارائه نمایند، کتباً و شفاهاً تحقیقات به عمل آورند. امروز هیچ نقطه ایران مانند خراسان ساکت نیست. در همه جا ملت بحمد الله تعالی با کمال قدرت بر قوای موهومی جیش شیطانی غلبه کرده، بیرق کفر و استبداد را سرنگون، و لوای مشروطیت را بلند کرده‌اند. هفت ماه متجاوز تمام اهتمام و قوای استبداد مصروف آذربایجان شد و ملت غیور آن ممالکِ غیرت‌خیز، از تفضلات الهی همه [۲] قسم غالب آمده‌اند. البته تفصیل کرمان و فارس و بنادر و خلیج فارس را با اقدامات غیورانه طوالش گیلان و کرمانشاهان و همدان شنیده‌اید. دیروز هم تلگرافی توسط استانبول به نجف رسید که ملت اصفهان با کمال قدرت به جیش یزید غلبه کرده، انجمن ولایتی را در اصفهان [و] کاشان دایر و منعقد نموده‌اند. گویا سواران غیرتمند بختیاری قم را نیز متصرف شده، عنقریب تهران را محاصره خواهند کرد. حالت کنونی استرآباد و اردوی ملی و انجمن ولایتی آنجا خیلی اهمیت دارد. اگر خراسان با استرآباد مربوط شود، کارهای آنجا بیشتر از تبریز پیشرفت می‌کند. در خراسان هم به رؤسا و علما حالی کنند که جای هیچگونه صبر و سکوت نیست. الاحقر الجانی: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] فرزند آخوند خراسانی [۲] نامه [۳] مرّات شتی: دفعات زیاد [۴] ولایات، استان‌ها

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)