کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این تلگراف در پاسخ به سفارت انگلیس، ضمن ابراز امتنان از تلاش‌های خیرخواهانه دولتین انگلیس و روس برای اعاده مشروطیت، به تبیین ریشه‌های اغتشاشات ایران می‌پردازد. تأکید می‌شود که این انقلاب‌ها ناشی از تلاش ملت برای دستیابی به آزادی و حقوق ملی و حرص درباریان بر غصب حقوق است. ملت ایران وفاداری خود را به سلطنت اعلام کرده و تنها خواهان استحکام مشروطیت، طرد فتنه‌گران و جلوگیری از خیانت درباریان در آینده است. همچنین، حفظ استقلال وطن از اهم تکالیف دینی مسلمانان دانسته شده و مداخله دول خارجی و لشکرکشی به ایران، عامل اصلی انقلاب و هیجان ملت معرفی می‌شود. در پایان، از دولتین انگلیس و روس درخواست شده تا با رعایت عدالت و حق همسایگی، از پایمال کردن احساسات ملت ایران خودداری کرده و نیروهای نظامی خود را از ایران خارج کنند، همان‌گونه که انگلیس نیروهای خود را از بوشهر بازگرداند.

متن کامل گزارش

جواب تلگراف محترم سفارت جلیله دولت مفخمه انگلیس از آستانه [۱] که ترجمه آن را جناب اجل قونسول جنرال دولت فخیمه از بغداد در لف مکتوب مورخ ۲۲ جمادی‌الاولی ۱۳۲۷ فرستاده بودند از حسن مُناصَحت خیرخواهانه دولتین فخیمتین انگلیس و روس به اعلیحضرت شاه ایران در اعاده مشروطیت - که مدار سکوت مملکت است - کمال امتنان داریم. البته حفظ روابط ودادیه [۲] ملل ثلثه و رعایت حق جوار و مقام اخوت و صداقت خالصانه سلاطین تاجدار، این قِسم مقتضی است و پیوسته استکمال و استحکام این مراتب را امیدواریم. اما اغتشاشات ایران که اشاره شده بود، تمام مطلعین از حال دانسته‌اند که انقلابات ایران بعینها همان انقلاباتی است که در سایر ممالک هم به واسطه جهد ملت در استنقاذ [۳] حریت و حقوق ملیه و حرص رجال درباری بر اغتصابات [۴] روی داده، ملت باوفای ایران با کمال وفاداری نسبت به مقام سلطنت و مراقبت در حفظ حقوق و صیانت اجانب فقط استحکام اساس مشروطیت و طرد محرکین فِتّن و ایمنی از تجدد نقض عهود و عدم تمکن درباریان در آینده از خیانت را خواهانند. با مساعدت مجدانه اعلیحضرت پادشاه ایران در اِنجاح [۵] مقاصد ملت، مبادی اختلاف بالطبع [۶] مرتفع، و سکونت [۷] مملکت کاملاً حاصل، و ما هم از هر اقدامی فروگذاری نداریم. این معنی هم بر تمام ملل متمدنه و مطلعین به حسیات ملت ایران البته مکشوف است که حفظ استقلال وطن، اهم تکالیف دینیه مسلمین، و مداخله دول سایره در امور داخله و سوق عساکر [۸] به مملکت، اعظم موجبات انقلاب، هیجان منافی ناصحانه [۹] دولتین است. در سکونت ایران - خصوصاً در چنین موقع که مواد انقلاب، مشرف به ارتفاع و مبادی مسالمت [۱۰] و اتحاد حاصل است - از عدالت‌جویی و حسن رعایت دولتین فخیمتین از حق جوار، استدعا داریم پایمال نمودن حسیات بیدار شده ملت ایران را روا ندارند و همچنان که دولت فخیمه انگلیس عساکر بحریه را از بوشهر معاودت داده، رؤسای روحانی و عموم مسلمین را مَجلوب [۱۱] عدالت‌پرستی خود نمودند، همین قِسم دولت بهیه روس هم عساکر خود را از ایران احضار فرموده، انقلابات حاصله از این تجاوزات را رفع و همه را قرین امتنان فرمایند. احترامات صمیمانه تقدیم می‌نماییم. **پاورقی‌ها:** [۱] نام دیگر اسلامبول [۲] دوستانه [۳] به دست آوردن. در اصل: استنتاذ [۴] جمع اغتصاب: به زور چیزی را گرفتن. در اصل: اعتصابات [۵] انجام دادن [۶] در اصل: بالتبعید [۷] آرامش [۸] سوق عساکر: لشکرکشی [۹] در اصل: فاصحانه [۱۰] در اصل: سالمت [۱۱] مجذوب

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: دولت انگلستان, سفارت روسیه
حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)