کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با طرح پرسشی از مجتهدین درباره سازگاری مشروطه با دین اسلام و قوانین شرع آغاز میشود. سپس، با ابراز شکرگزاری از برچیده شدن مشروطیت و بازگشت اسلام، به شاهنشاه گزارش میدهد که با وجود این موهبت، عدهای مفسد همچنان به اشاعه اغراض باطله مشغول هستند. در پایان، درخواست میشود که برای جلوگیری و ریشهکن کردن این افراد، اوامر ملوکانه صادر شود.
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُوُس الآنام[۱] میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعةُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختَرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافّه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءٍ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَّهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر اِن کُنتُم لا تَعلَمونَ.[۹]
بسم الله الرحمن الرحیم
حضور مراحمظهور بندگان اقدس همایون شاهنشاه اسلامیانپناه خلّد الله ملکه و سلطانه معروض میدارد: به واسطه عدم قدرت بر توقیف، مصادف با حرکت موکب همایونی به باغشاه به عزم دعاگویی و توسل وارد قم شده تا آن که بحمد الله از توجهات حجت عصر ارواحنا فداه و مساعی جمیله خسروانه اعلیحضرت ظلاللهی عود اسلام و عید مسلمانان شد.
عموم اسلامیان، خاصه اهل قم، از آن موهبت عظمی شاکر و دعاگو، ولی افسوس که معدودی مفسد با کمال تجرّی در اشاعه اغراض باطله آزاد [هستند]؛ خصوص از صدور دستخط آفتابنقط که مشعر بر عنایات شاهانه و تأسیس عدلیه بود، زیاده بر جسارت افزوده و به خیالات فاسده مشغول[اند]. جلوگیری و قلع ماده مغرضین، جداً موقوف به اوامر مطاعه ملوکانه است.
اقل خدام شریعت الداعی دوام دولت: محمد بن حسن قمی
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَةُ فَارجعُوا فیها إِلی رُواهِ حدیثنا فَإِنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و أَنَا حُجَّه الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مَؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه، منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱۰] اشاره به همان دارالشورای کبرای مملکتی یا دارالمعدله است که در اوایل ذیقعده ۱۳۲۶ ق به فرمان محمدعلی شاه در تهران تشکیل شد.
[۱۱] تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۷۲.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)