کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با ابراز امیدواری اولیه به بازگشت مشروطیت و وعدههای دربار آغاز میشود. سپس به ناامیدی از عدم تحقق وعدهها و تضییقات در تبریز اشاره میکند که منجر به تحصن برخی رهبران شده است. همچنین، از واگذاری حکومت ولایات به افراد غیرمطلوب و بیتوجهی به درخواستهای مردم قزوین برای سپهدار اعظم گلایه میشود. در پایان، از هیئت وزرا خواسته میشود تا به وضعیت ملت توجه کنند و تلگرافی به شاه و وزرا ارسال شده و از مخاطبان خواسته میشود تا این تلگراف را به اطلاع علما و خوانین بختیاری برسانند.
متن کامل گزارش
حضور امناءٍ محترم انجمن ولایتی دامت تأییداتهم.
چنانچه خاطرتان مسبوق است، بعد از تمام صدمات وارده به ملت از خائنین دین و دولت که احاطه بر اریکه سلطنت داشته، به محض زیارت دستخط مبارکِ اعاده مشروطیت، با یک قول صادقانه، مراتب شاکرانه به جشن و چراغان و دعاگویی وجود مقدس اعلیحضرت همایونی تقدیم رسانیده، به شهر و نقاط دیگر را به مواعید پدرانه متبوع معظم ایرانیان منتظر داشته، به امیدی که هیئت وزراء گرام بر خلاف عادت سلیقه وزراءِ سلف، دنباله نیات مقدسه را گرفته، ساعت به ساعت از اقدامات جدید خود موجبات اطمینان قلوب را به ساحت مقدس ملوکانه فراهم میکنند و شعار وصل را حسبالوظیفه پیشنهاد میفرمایند.
متأسفانه میبینیم از مشروطه استدعاءِ عاجزانه همان دستخط مبارک که شرح ۱۵۸ اصل است، اثری به ظهور نرسیده. یک ماه است میگذرد، مهمانان محترم از تبریز حرکت نکردهاند سهل است، شنیده میشود تضییقات در تبریز به شدتی است که جنابان سردار ملی و سالار ملی و بعضی دیگر در شهبندر[۱] عثمانی تحصن جستهاند. و خبر میرسد حکومت آذربایجان به حضرت علاءالدوله و خراسان به حضرت والا رکنالدوله و گیلان به حضرت سپهدار اعظم به تصویب دیگران واگذار میشود، و حال آن که مکرر از هیئت وزراءِ فخام استدعا شده به جهت اطمینان قلوب اهالی قزوین حکومت اینجا را به حضرت سپهدار اعظم واگذار فرمایند، نتیجه اینطور بروز میکند. چیزهای دیگر شنیده میشود که موجبات یأس را فراهم میکند.
ما نمیدانیم با آن یقین صادقانه که در ماده هیئت وزرا داشتیم، این مراتب را به چه حال \[تصور\] نماییم؟ هرگز احتمال این بروزات را نمیدادیم و نمیدانیم به وزراءِ فخام به چه زبان، حالی نماییم که دیگر در این ملت قوه تحمل باقی نمانده؟ مسلک خیرخواهانه خود را طرف توجه ملت قرار دهید و ساعی باشید که مردم در مراتب دعاگویی باقی و ثابت بمانند.
امروز عرایض تلگرافی به حضور اعلیحضرت همایونی ارواحنا فداه و هیئت وزراءِ عظام عرض شد، شاید به موقع ترحم افتد. و اگر نگذارند این عرایض برسد یا مؤثر شود مختارند. از احوالات آنجا کاملاً تلگراف بفرمایید و با پست، همه مرقومات مبارکه را منتظریم.
این تلگراف را به لحاظ مقدس علماء اعلام و حجج اسلام و حضرت اشرف آقای صمصامالسلطنه و سایر رؤساء و خوانین ایل جلیل بختیاری برسانید و از حالات خودتان اطلاع دهید.
**پاورقیها:**
[۱] گمرکخانه
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار, حکومت
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)