کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این نامه با اشاره به تلگراف وزرای دربار، به اشتباهکاریهای آنان در قبال مشروطه اعتراض میکند. نویسندگان با تأکید بر اینکه مردم ایران یاغی نیستند، بلکه خواهان حقوقی هستند که مظفرالدین شاه اعطا کرده و شاه کنونی نیز تأیید نموده، به پیشرفت جهانیان در سایه مشروطه و عقبماندگی ایران در وضعیت فعلی اشاره میکنند. نامه، مشروطیت را هم برای آبادانی دنیا و هم برای آخرت (با توجه به حکم حجج اسلام) ضروری میداند و از شاه میخواهد که با پذیرش مشروطه، نام نیکی از خود به جای گذارد. در پایان، اهالی گیلان بر پایبندی خود به حقوق مشروطه و اجرای احکام مراجع تأکید کرده و از سپهدار به دلیل حفظ امنیت گیلان تشکر میکنند.
متن کامل گزارش
حضور محترم مبارک وزراء محترم دربار معدلتمدار مملکت محروسه ایران، ادام الله اجلالهم. امروز در روزنامه نسیم شمال، صورت تلگراف آن وزراء عظام دربار را ملاحظه نمودیم. خیلی عبرت است که اینطور اشتباهکاریها مینمایند. چه وقت رعایای ایران با پادشاه خود یاغی شده و مخالفت سلطان نمودهاند؟ منتها حقوقی را که مرحوم مظفرالدین شاه داده و اعلیحضرت همایونی، هم تصویب کرده، در حفظ آن قسمها یاد نمودهاند بعد از دست ما جبراً گرفته، میخواهیم. همه ما به چشم خود میبینیم که تمام دنیا در زیر سایه این مشروطه و عدالت به چه مقامات عالیه رسیدهاند و صاحب چگونه قدرت و ثروت شدهاند. مگر پادشاهان آنها سلطنت نمیکنند و قدرت ندارند یا رعایای آنها را یاغی میگویند؟ خودمان را هم ببینیم که چندین سال به این حال زندگانی، چه درجه ذلت و مسکنت تحصیل کردهایم.
اگر مقصود دنیاداری است، همه اهل عالم دنیاشان در تحت مشروطیت، آباد است. اگر غرض آخرت است، حجج اسلام وجوب آن را حکم فرمودهاند، دیگر چه جای تردید است و چرا نمیگذارند اعلیحضرت همایونی این مشروطه را مرحمت و رعایای مطیع خود را شاکر نماید و نام نیک خود را در صفحه تاریخ روزگار، باقی گذارد و مثل یکی از سلاطین بزرگ دنیا، با کمال قوت و قدرت سلطنت نماید؟
ما اهالی گیلان محال است به این حرفها دست از حقوق خود برداشته، خود را به بیدینی و بیشرفی معروف دنیا نماییم و تا یک نفر از ما زنده هستیم، احکام حجج اسلام را مجرا خواهیم نمود. حضرت سپهدار را هم محض حفظ آسایش و امنیت داخله و خارجه نگاه داشتیم و کمال تشکر را داریم که امروز از حسن توجهات کامله حضرت معظمله، گیلان در امنیت، معروف جهان است.
انجمن ولایتی لنگرود: حاجی شیخ حسین، آقا شیخ علیاکبر، آقا شیخ حسین، آقایی محمد، ملا علیاکبر، شمسالعلما، آقا شیخ یوسف، آقا شیخ محمدتقی، آقا شیخ حسین...
**پاورقیها:**
[۱] روزنامه حبلالمتین، س ۱۶، ش ۳۹، مورخ ۵ ربیعالثانی ۱۳۲۷ ق. ص ۱۱، ۱۲.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه سرگشاده
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حکومت
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)