کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
تعیین و نصب امام برای اصلاح امور مردم و از بین بردن فتنه و نزاع است. اگر انتخاب امام به اختیار مردم باشد، به دلیل اختلاف آراء، موجب افزایش فتنه خواهد شد؛ بنابراین امام باید به نص الهی و پیامبر تعیین شود تا خلافت و نیابت حقیقی محقق گردد. آیات و روایات بر وجوب اطاعت از خداوند، پیامبر و اولوالامر و همچنین علما و فقها به عنوان نایبان ائمه در عصر غیبت تأکید دارند. قضا و فتوا از مناصب امام است که مجتهد به عنوان نایب عام امام میتواند در آنها و سایر امور مانند تصرف در اموال ایتام و غایبین دخالت کند. اما برخی مناصب مانند جهاد، مخصوص امام بوده و تصرف نایب عام در آنها بدون اذن خاص امام جایز نیست.
متن کامل گزارش
شبهه نیست که تعیین و نصب امام از جهت اصلاح عباد و انتظام بلاد است و مقصود از آن، ازاله فتنه و تنازع از میان مردمان است. و شکی نیست که هرگاه تعیین آن به اختیار و معرفت مردمان باشد، باعث زیادتی فتنه و نزاع در میان مردمان میشود به جهت اختلاف آراء و تباین اهواء مردم، چنانکه در زمان علی [۱] و معاویه واقع شد.
امامیکه مردم اختیارکنند و او را نم نمایند، نایب مردم خواهد بود نه نایب رسول. پس باید امام به نص خدا و پیغمبر باشد تا حقیقت خلافت و نیابت از جانب ایشان به عمل آید.
آیات و روایات درباره وجوب اطاعت از خداوند و پیامبر و اولوالامر و غیر اولوالامر از علما و فقها که نایبان ائمه در عصر غیبت هستند وارد شده است.
قضا و فتوا از مناصب امام است مگر اینکه مجتهد چون نایب عام امام است، لذا میتواند در آن مورد و مناصب زیاد دیگری- مانند تصرف در اموال ایتام و غایبین و غیر آن از مسائلی که در کتب فقهی ذکر شده - تصرف نماید. و برخی مناصب امام، مخصوص امام باقی مانده و تحت اذن امام وارد نشده است مانند جهاد و غیر آن. و در اینگونه موارد، وجود امام یا اذن خاص او شرط است و برای نایب عام، تصرف در آن جایز نمیباشد.
**پاورقیها:**
[۱] ا، از بین بردن
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1171
محل وقوع: کاشان (استان اصفهان)
زبان اصلی: عربی
نوع کنش: فتوای فقهی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: آقا محمد خان قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
