سؤال استعمال مطعومات و مشروبات [۲] و ملبوسات [۳] و مصنوعات مَجلوبه [۴] از بلاد کَفّره که جمیع یا اغلب اهالی آنها کفارند و منتشر در بلاد اسلامیه شده‌اند چه صورت دارد؟ بَیِّنوا تُوْجَروان [۵] جواب ... در جواب سؤال از قند و غیره، آنچه نوشته بودید از تَرتُب مفاسد بر حمل اجناس از بلادکَفَره به محروسه ایران (صانّها اللهُ تعالی عَن حَوادثِ الزَّمانِ) صواب، و همیشه ملتفت به آنها و اصناف آن -که مایه خرابی دین و دنیای مسلمین است - بوده‌ام و از اقدام شما در تهیه دفع آنها که باید از محض غیرت دین و خیرخواهی مسلمین باشد زیاده مسرور شدم و البته به هر وسیله که ممکن باشد، رفع این مفاسد باید بشود. در اعصاری که دولت و ملت [۶] در یک محل مستقر بود - چون زمان ختمی مآب صلّی اللّه علیه و آله و سلّم - تکلیف سیاست در این قِسم از امور عامّه، در عهده همان شخص معظّم بود. و حال که به اقتضای حکمت‌های الهیه جَلّ ذِکرُه، هر یک در محلی است، در عهده هر دو است که به اعانت یکدیگر، دین و دنیای عباد را حراست کرده و بیضه اسلام را در غیبت ولی عصر عجّل اللّه فرجه محافظت نمایند و با تَقاعد [۷] و کوتاهی از یکی، امر معوّق، و رعیّت به امثال این بلاها مبتلا می‌شوند. و چون‌که از ملت جزگفتن و تحریض و تخویف و تهدید [...] برنمی آید و انفاذ و اجرا با دولت است، تا ازدولت کمال همراهی را نبیند اقدام نمی‌تواند نمود و اگر ببیند که دولت به تکلیف لازم خود اقدام دارد [...] البته ملت آنچه [...] شایسته از اوست خواهد کرد و چگونه نکند؟ و حال آنکه خود را از جانب ولیّ عصر عجّل الله فرجه منصوب بر این امر، و حافظ دین و دنیای رعایای آن جناب، و مسئول از حال ایشان می‌داند و باید تمام مجهود [۸] خود را در نگاهداری اینها مبذول دارد [...] و لکن عجب است از اقبال طِباع [۱] در خوردن مثل قندِ مَجلوب [۲] از آن حدود [۳] با شیوع این همه اخبار! چنانچه این جانب، محض استماع این قَذارات [۴]، بالطبع متنفر و از خوردن آن مجانبت [۵] می‌کنم [...] مورد مذکور، باب سیاسات و مصالح عامه است و تکلیف در این باب، عمدةً بر ذّوی الشّوکة از مسلمین است که با عزم محکم مبرم، در صدد رفع احتیاج خلق باشند به مهیاکردن مایحتاج آنها [...] و منع فرمایند نفس خود و رعیت را از قند و غیر آن نیز، بلکه منع از ادخال در مُلک خود نمایند و بر این تقدیر، ان شاءالله آنچه تکلیف است در مقام پیشرفت این امر، از بیان و اعلان و نحو آن،کوتاهی نخواهد شد. بحول اللّه و قوّته [...] **پاورقی‌ها:** [۱] جمع طبع:امیال [۲] آشامیدنی‌ها [۳] پوشاک [۴] مصنوعات مجلوبه:کالاهای وارداتی [۵] بیان کنید تا پاداش ببینید [۶] دین [۷] بازماندن [۸] سعی، کوشش [۹] وارداتی [۱۰] اشاره به کشور روسیه است. [۱۱] آلودگی‌ها [۱۲] اجتناب